Hoa Cảng Quan Ngư có gì? Khám phá điểm tham quan nổi bật bên Tây Hồ

Hoa Cảng Quan Ngư (花港观鱼 – Huagang Guanyu) là một trong Tây Hồ Thập Cảnh nổi tiếng của Hàng Châu, nằm bên khu vực phía nam Tô Đê. Không chỉ có hồ cá đỏ đặc trưng, nơi đây còn kết hợp Vườn Mẫu Đơn, cây xanh, mặt nước và nghệ thuật vườn cảnh Trung Hoa trong một không gian khá thư thái.

Nếu đang khám phá Tây Hồ và muốn tìm một điểm vừa đẹp để đi bộ, vừa có chiều sâu lịch sử – cảnh quan, Hoa Cảng Quan Ngư là điểm đáng cân nhắc.

1. Giới thiệu Hoa Cảng Quan Ngư - một trong Tây Hồ Thập Cảnh

Hoa Cảng Quan Ngư (花港观鱼) nằm ở góc Tây Nam Tây Hồ, tại lối vào phía Nam của đê Tô, là một trong Tây Hồ Thập Cảnh nổi tiếng.

Về nguồn gốc ban đầu của Hoa Cảng Quan Ngư cũng là một phong cảnh đậm chất thơ. Trước đây, dưới chân núi Hoa Gia có một con suối nhỏ, chảy qua khu vực này rồi đổ vào Tây Hồ.

Vì dọc hai bên suối trồng rất nhiều hoa cỏ, thường có cánh hoa rơi theo dòng nước, nên nơi đây được gọi là “Hoa Cảng”.

Vào thời Nam Tống, một vị nội thị tên Lư Doãn Thăng từng dựng nhà và xây một khu vườn riêng dưới chân núi Hoa Gia, không cách nơi đây quá xa. Trong vườn trồng rất nhiều hoa cỏ cây cối, ông dẫn nước vào hồ, nuôi những đàn cá đủ năm màu để thưởng ngoạn, thư giãn.

Dần dần, nơi này trở thành điểm được du khách thường xuyên lui tới. Khi ấy, khu vườn được gọi là Lư Viên, sau lại được gọi là Hoa Cảng vì nằm gần núi Hoa Gia.

Khi các họa sĩ cung đình sáng tác bộ tranh “Tây Hồ Thập Cảnh”, Hoa Cảng Quan Ngư cũng được đưa vào danh sách các thắng cảnh được thể hiện trong tranh.

Đến năm Khang Hy thứ 38 (1699), hoàng đế Khang Hy đích thân đến Tây Hồ. Theo lệ thường, nhà vua ngự bút đề tên cảnh “Hoa Cảng Quan Ngư”, tấm ngự bia khắc tên cảnh vẫn được lưu giữ trong khuôn viên cho đến ngày nay.

Sau này, khi vua Càn Long xuống Giang Nam thưởng ngoạn Tây Hồ, ông cũng sáng tác thơ và cho khắc ở mặt sau của tấm bia. Trong bài thơ có câu: “花家山下流花港，花著鱼身鱼嘬花” (Hoa Gia sơn hạ lưu Hoa Cảng - Hoa trước ngư thân như toát hoa).

Dịch nghĩa là “Dưới núi Hoa Gia nước chảy thành Hoa Cảng, hoa vương mình cá, cá đớp hoa”.

Nơi đây không đông đúc, náo nhiệt như Đoạn Kiều, cũng không mang dáng vẻ nổi bật của một địa danh biểu tượng như Lôi Phong Tháp.

Hoa Cảng Quan Ngư giống như một người bạn già mặc áo giản dị, nép mình dưới những hàng liễu rủ bên đê Tô, lặng lẽ mời bạn thong thả bước vào một khu vườn Giang Nam với những lối đi quanh co, sâu hun hút.

Khu thắng cảnh có diện tích hơn 30 ha, lấy ba chữ “Hoa – Cảng – Ngư” làm linh hồn: mẫu đơn và thược dược trải sắc xuân rực rỡ; dòng nước trong lành của Tây Lý Hồ róc rách tạo thành những bến nước thơ mộng; còn những đàn cá koi rực rỡ dưới hồ mới thực sự là nhân vật chính của nơi đây.

2. Cảnh đẹp ở Hoa Cảng Quan Ngư Hàng Châu

2.1 Kiến trúc sân vườn độc đáo của Hoa Cảng Quan Ngư

Công viên được quy hoạch và bố trí dựa trên việc tận dụng tối đa địa hình tự nhiên vốn có, với các khu tham quan được phân chia rõ ràng, mỗi khu mang một chủ đề và nét đặc trưng riêng.

Về bố cục không gian, công viên vận dụng nhiều thủ pháp của vườn cảnh cổ điển Trung Hoa, chú trọng sự biến đổi giữa mở và khép, rộng và hẹp, tạo nên nhiều lớp cảnh quan phong phú thay vì để toàn bộ không gian hiện ra một cách trực diện, đơn điệu.

Các tuyến đường tham quan chính được thiết kế liên kết các khu vực thành một tổng thể thống nhất nhưng giàu biến hóa, tạo nên sự đan xen giữa cảnh thực và khoảng trống, mang lại cảm giác không gian liên tục thay đổi trong quá trình du khách di chuyển.

Đồng thời, công viên cũng kết hợp các thủ pháp thiết kế cảnh quan hiện đại, lấy thảm cỏ và hệ thống cây xanh làm chủ thể để tạo cảnh. Nhờ đó, tổng thể mang đặc trưng thoáng đãng, sáng sủa và tươi mát, khác với vẻ kín đáo, trầm mặc thường thấy ở những khu vườn cổ điển truyền thống.

2.2 Các điểm tham quan chính của Hoa Cảng Quan Ngư

Toàn bộ công viên Hoa Cảng Quan Ngư được chia thành năm khu vực danh lam thắng cảnh:

Hồ cá Koi

Hồ Cá Koi là điểm ngắm cá nổi bật nhất của khu Hoa Cảng Quan Ngư, đồng thời cũng là trung tâm tham quan và thưởng ngoạn của toàn công viên, có diện tích gần 10.000 m².

Hồ được đào tạo trên nền một ao cá và vùng đầm lầy trước đây. Bờ hồ uốn lượn tự nhiên, sử dụng đá hồ xếp ghép xen kẽ để tạo thành kè đá ven bờ. Xung quanh hồ trồng nhiều loại hoa và cây cảnh như hải đường, ngọc lan, trà hoa, đào hoa kép, tử vi..., tạo nên cảnh sắc rực rỡ quanh năm.

Đặc biệt, giữa hồ có hơn 20.000 con cá diếc đỏ, tạo nên khung cảnh cá bơi thành đàn dưới làn nước, cũng chính là điểm nhấn làm nên tên gọi “Quan Ngư” của nơi đây.

Vườn Mẫu Đơn

Vườn Mẫu Đơn nằm ở vị trí trung tâm của công viên Hoa Cảng Quan Ngư, có diện tích khoảng 10.000 m². Những con đường nhỏ lát đá cuội đan xen nhau, chia khu vườn thành nhiều tiểu khu với hình dáng khác nhau.

Đúng như tên gọi, mẫu đơn là chủ đề chính của khu vườn. Tùy theo địa hình, nơi đây còn được kết hợp với nhiều loại cây hoa và cây cảnh khác như thược dược, đỗ quyên, mai, tử vi, hải đường, phong đỏ, cùng các loại tùng như tùng năm kim, tùng vỏ trắng và tuyết tùng.

Sự phối hợp này tạo nên một khu vườn rực rỡ sắc màu nhưng vẫn xanh tươi quanh năm.

Trong vườn có một đình Bát Giác mái kép, phần mái chụm nhọn ở đỉnh, mang tên Mẫu Đơn Đình. Ba chữ “牡丹亭” do nhà văn nổi tiếng Trung Quốc Mậu Thuẫn đề tặng.

Trên các cột đình có đôi câu đối: “晓露轻盈泛紫烟，朝阳照耀生红光” (Sương mai nhẹ vương làn khói tím - Nắng sớm soi bừng sắc hồng quang)

Ở khu vực phía Đông Nam của Mẫu Đơn Đình có một nền cảnh mô phỏng hình dáng cây mai, được lát bằng đá cuội đen trắng, mang tên Mai Ảnh Pha.

Thiết kế của nó lấy cảm hứng từ ý cảnh trong bài “Sơn Viên Tiểu Mai” của nhà thơ ẩn dật thời Bắc Tống Lâm Hòa Tĩnh: “疏影横斜水清浅，暗香浮动月黄昏” (Bóng thưa chao nghiêng làn thanh thuỷ - Hương thầm lay động ánh trăng chiều). Tên gọi “Mai Ảnh Pha” do học giả Mã Nhất Phù đề tặng.

Bãi cỏ Tuyết Tùng

Bãi cỏ Tuyết Tùng là một trong những không gian cảnh quan quan trọng của Hoa Cảng Quan Ngư, có diện tích khoảng 16.400 m², đồng thời là khu vực sinh hoạt và vui chơi trên thảm cỏ lớn nhất trong công viên.

Địa hình bãi cỏ hơi nghiêng về phía Tây Hồ, với những cây tuyết tùng cao lớn, dáng vươn thẳng làm chủ thể. Các cây được bố trí theo bốn góc, vừa xác định rõ phạm vi không gian, vừa để lại khoảng trung tâm rộng rãi cho ngắm cảnh và các hoạt động ngoài trời.

Khu vực này được thiết kế với những triền dốc thoải, qua đó làm nổi bật dáng vẻ cao lớn, uy nghi của những cây tuyết tùng. Không gian còn tạo thành tầm nhìn xuyên cảnh theo hướng Đông – Tây, kết hợp với hàng ngọc lan quảng diệp dọc tuyến đường chính, hình thành một mặt cảnh quan rộng khoảng 150 m.

Các nhóm cây được bố trí hài hòa về quy mô và tỷ lệ, tạo cảm giác nâng đỡ lẫn nhau. Khi di chuyển trong khu vực, du khách có thể cảm nhận rõ hiệu ứng “mỗi bước chân lại mở ra một khung cảnh mới”. Vừa có chiều sâu, vừa có giá trị thẩm mỹ.

Hoa Cảng

Hoa Cảng nằm trên một bán đảo giữa Tiểu Nam Hồ và Tây Lý Hồ, phía Đông nối với đầu phía Nam của đê Tô, gần tháp Lôi Phong và chùa Tịnh Từ; phía Nam tựa vào núi Nam Bình, bên kia đường là công viên Thái Tử Loan.

Phía Tây dựa vào núi Tây Sơn, những dãy núi bao quanh tựa như một bức bình phong tự nhiên của công viên. Phía Bắc hướng ra Tây Lý Hồ, đối diện với Lưu Trang – một khu vườn nổi tiếng bên Tây Hồ.

Nhờ vị trí tựa núi, kề hồ, Hoa Cảng được bao quanh bởi nhiều thắng cảnh nổi tiếng của Tây Hồ. Đây cũng là khu vực quan trọng kết nối các thắng cảnh trong khu vực mặt hồ Tây Hồ với vùng núi rừng phía Tây.

Về mặt không gian thị giác, công viên gần như mở hoàn toàn ra cảnh quan Tây Hồ xung quanh, không bị giới hạn bởi những công trình khép kín, tạo nên sự liên kết tự nhiên và hài hòa với tổng thể cảnh quan Tây Hồ.

Rừng Rậm

Rừng Rậm nằm ở phía Tây công viên, tận dụng những gò đất tự nhiên vốn có để trồng các loại cây lá rộng thường xanh. Không gian nơi đây yên tĩnh, thanh bình và là một trong năm khu cảnh quan chính của Hoa Cảng Quan Ngư.

Đi tiếp về phía Tây từ Vườn Mẫu Đơn sẽ đến khu Hoa Cảng và Rừng Rậm. Trước đây, nơi này vốn là một vùng đất hoang với những gò đất và dòng suối nhỏ đan xen.

Ngày nay, nơi đây được phủ xanh bởi nhiều loại cây lá rộng thường xanh. Những con lạch uốn quanh, lối đi quanh co, những cây cầu vòm thấp thoáng giữa tán cây, hoa cỏ đan xen, tiếng chim hót trong trẻo vang lên giữa không gian tĩnh lặng.

So với những khu vực đông khách khác trong công viên, Rừng Rậm có phần vắng vẻ và yên tĩnh hơn, không khí trong lành, rất thích hợp để thư giãn, hít thở không khí tự nhiên và tìm lại sự bình yên giữa cảnh sắc Tây Hồ.

Giang Trang

Trong công viên Hoa Cảng Quan Ngư có một khu nhà vườn hai tầng nằm bên mặt nước, mang tên Nhà tưởng niệm Mã Nhất Phù, còn được gọi là Giang Trang. Đây là một trong bốn trang viên nổi tiếng trên Tây Hồ.

Ban đầu, nơi đây có tên Tiểu Vạn Liễu Đường, còn được gọi là Liêm Trang, thuộc sở hữu của Liêm Huệ Khanh, một họa sĩ và nhà nghiên cứu kim thạch đến từ Vô Tích.

Sau này, do gặp khó khăn về tài chính, ông bán trang viên bên hồ cho Giang Quốc Bảng, một người đến từ Nam Kinh. Sau khi mua lại, Giang Quốc Bảng đổi tên nơi đây thành Lan Giai Biệt Thự. Về sau, ông mời người thầy của mình là Mã Nhất Phù đến sống tại đây.

Ngày nay, Giang Trang không chỉ là một khu vườn ven hồ mang giá trị lịch sử mà còn gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Mã Nhất Phù, góp phần tạo nên chiều sâu văn hóa cho Hoa Cảng Quan Ngư.

Bia tưởng niệm Lâm Huy Nhân

Bia tưởng niệm Lâm Huy Nhân nằm ở phía Bắc cổng Đông của công viên Hoa Cảng.

Lâm Huy Nhân là nữ kiến trúc sư đầu tiên của Trung Quốc. Bà sinh năm 1904 tại Hàng Châu, chồng bà là Lương Tư Thành – con trai trưởng của học giả nổi tiếng Lương Khải Siêu. Bà từng đi nhiều nước châu Âu và sang Mỹ học kiến trúc.

Trong những năm 1930–1940, bà cùng chồng đã đi qua 15 tỉnh và hơn 200 huyện của Trung Quốc, trực tiếp khảo sát, đo vẽ hơn 2.000 công trình kiến trúc cổ.

Những chuyến khảo sát thực địa này đã đặt nền móng khoa học quan trọng cho việc nghiên cứu kiến trúc cổ Trung Quốc, đồng thời góp phần bảo tồn nhiều di sản kiến trúc có giá trị.

Để tưởng nhớ Lâm Huy Nhân, Cục Quản lý Vườn cây và Văn hóa Hàng Châu đã cho dựng bia tưởng niệm tại đây vào năm 2006.

3. Có nên tham quan Hoa Cảng Quan Ngư khi du ngoạn Tây Hồ?

Có, đặc biệt nếu bạn muốn khám phá Tây Hồ theo hướng cảnh quan và trải nghiệm đi bộ thay vì chỉ check-in các công trình biểu tượng. 

Hoa Cảng Quan Ngư kết hợp mặt nước, cây xanh, hoa, khu ngắm cá và nghệ thuật bố trí vườn cảnh trong cùng một không gian. Điểm này cũng nằm thuận lợi ở khu vực phía nam Tây Hồ, gần Tô Đê và có thể kết hợp với các thắng cảnh lân cận trong cùng tuyến tham quan.

Một trong “Tây Hồ Thập Cảnh” có giá trị cảnh quan và lịch sử lâu đời

Hoa Cảng Quan Ngư không đơn thuần là một công viên ven hồ. Nơi đây có lịch sử từ thời Nam Tống. Đến thời Khang Hy, nơi đây chính thức được đưa vào “Tây Hồ Thập Cảnh” với tên gọi Hoa Cảng Quan Ngư.

Đặc biệt, ngự bia “花港观鱼” do vua Khang Hy đề bút năm 1699 vẫn được lưu giữ trong khuôn viên. Sau này, vua Càn Long cũng để lại thơ đề trên mặt sau bia, khiến nơi đây càng mang đậm dấu ấn văn hóa hoàng gia và lịch sử Tây Hồ.

Cảnh quan đặc sắc

Điểm hấp dẫn nhất của Hoa Cảng Quan Ngư nằm ở sự kết hợp của hoa – nước – cá – cây xanh. Nổi bật nhất là Hồ Cá Koi, nơi có hơn 20.000 con cá đỏ tung tăng dưới làn nước. Nhưng bên cạnh đó còn có Vườn Mẫu Đơn, rừng cây xanh, những dòng nước nhỏ, cầu đá, đình nghỉ và các khoảng cỏ rộng.

Đặc biệt, Vườn Mẫu Đơn được thiết kế thành nhiều khu trồng cây theo dạng bậc, kết hợp mẫu đơn với thược dược, đỗ quyên, mai, tử vi, phong đỏ và nhiều loại tùng. Đây là nơi thể hiện rất rõ vẻ đẹp bốn mùa đều có cảnh để thưởng ngoạn.

Đề cao nghệ thuật vườn cảnh Trung Hoa

Nếu chỉ đi Tây Hồ để check-in các địa danh nổi tiếng, bạn có thể bỏ lỡ một phần rất thú vị: nghệ thuật tạo cảnh truyền thống Trung Hoa. Hoa Cảng Quan Ngư vận dụng cách bố trí “hư thực đan xen, tụ tán biến hóa”, không để toàn bộ cảnh quan phô bày ngay trước mắt.

Các lối đi quanh co, hồ nước, cầu nhỏ, cây cối và những khoảng mở liên tục tạo ra cảm giác chiều sâu, sau một khung cảnh là một cảnh đẹp khác.

Công viên còn khéo léo sử dụng “mượn cảnh”, đưa hình ảnh núi Nam Bình, tháp Lôi Phong và cảnh sắc Tây Hồ vào trong tổng thể khu vườn. Vì vậy, Hoa Cảng không phải một khu vườn biệt lập mà hòa vào toàn bộ không gian Tây Hồ.

Có những góc rất yên tĩnh, phù hợp để thư giãn

Một điểm đáng giá khác là Hoa Cảng Quan Ngữ rất yên tĩnh. Những lối đi quanh co, dòng nước nhỏ, cầu vòm thấp thoáng giữa cây xanh, tiếng chim và những khoảng rừng tạo nên một không gian rất thích hợp để đi bộ chậm, nghỉ ngơi và tận hưởng thiên nhiên.

Đây cũng là lý do Hoa Cảng Quan Ngư phù hợp với những du khách không chỉ muốn “điểm danh thắng cảnh” mà còn muốn thực sự cảm nhận nhịp sống chậm của Tây Hồ.

Vị trí thuận lợi để kết hợp nhiều thắng cảnh

Hoa Cảng Quan Ngư nằm ở vị trí rất đẹp, gần đê Tô, Lôi Phong Tháp, chùa Tịnh Từ và công viên Thái Tử Loan. Vì vậy, du khách hoàn toàn có thể kết hợp nơi đây vào một tuyến tham quan Tây Hồ thay vì phải dành riêng một buổi.

Đặc biệt, nếu đi bộ dọc đê Tô, kết hợp Hoa Cảng Quan Ngư với các điểm xung quanh, trải nghiệm sẽ liền mạch hơn và có thể cảm nhận rõ sự chuyển tiếp giữa mặt hồ, vườn cảnh, núi đồi và kiến trúc cổ.

Phù hợp cả với người thích chụp ảnh

Hoa Cảng Quan Ngư có ưu thế là cảnh quan thay đổi theo từng góc nhìn. Hồ cá, hoa cỏ, đình cổ, cầu đá, rừng cây, mặt nước Tây Hồ và bóng Lôi Phong Tháp đều có thể trở thành những khung hình đẹp.

Nếu đi vào mùa xuân, Vườn Mẫu Đơn là điểm nổi bật; còn vào thu đông, không gian thường yên tĩnh hơn, thích hợp cho những ai muốn thong thả thưởng cảnh và chụp ảnh.

4. Kinh nghiệm tham quan Hoa Cảng Quan Ngư cần biết

Địa chỉ & di chuyển đến Hoa Cảng Quan Ngư

Địa chỉ: Số 5-1 đường Tây Sơn, quận Tây Hồ (phía tây đoạn phía nam của Tô Đê), Hàng Châu, Trung Quốc.

Di chuyển: Đi tàu điện ngầm tuyến 1 đến ga "Long Tường Kiều", lối ra B, và đi bộ khoảng 15 phút; hoặc đi xe buýt ven hồ WE1314 đến ga "Hoa Cảng Quan Ngư".

Thời điểm đẹp nhất để tham quan Hoa Cảng Quan Ngư

Mùa đẹp nhất: Công viên mở cửa miễn phí cho du khách quanh năm nhưng thời điểm ngắm cảnh lý tưởng nhất là vào mùa xuân (tháng 3-5) khi hoa mẫu đơn nở rộ, và vào mùa thu (tháng 10-11) khi lá phong rực sắc đỏ.

Thời điểm đẹp nhất trong ngày: Thời gian tham quan lý tưởng nhất: 8-10 giờ sáng các ngày trong tuần, hoặc lúc hoàng hôn (4:30-6:00 chiều); tránh giờ cao điểm (10:00-3:00 chiều) vào các ngày lễ.

Lộ trình tham quan đề xuất (1.5 – 2 tiếng)

Vào công viên qua Cổng Đông → Tham quan Đình Bia Tưởng Giới Thạch (chụp ảnh).

Đi bộ đến Ao Cá Koi → Mua thức ăn cho cá koi (trải nghiệm tương tác thú vị).

Dạo bước trên Bãi Cỏ Tuyết Tùng → Tận hưởng khung cảnh rộng lớn và tản bộ dọc theo những con đường rợp bóng cây.

Đến Giang Trang → Chiêm ngưỡng kiến trúc vườn và ngắm nhìn chùa Liễu Phong từ phía hồ.

Rời khỏi công viên qua Cổng Bắc/Cổng Tây → Đi theo tuyến đường đến Tô Đê hoặc Công viên Vịnh Thái Tử.

Thông tin hữu ích và lưu ý khi tham quan Hoa Cảng Quan Ngư

- Công viên có lối đi dành cho người khuyết tật và phòng dành cho mẹ và bé

- Nên mang giày đế bằng để di chuyển tham quan vì các con đường trong công viên lát đá cuội khá bằng phẳng, nhưng cầu uốn lượn hơi gồ ghề

- Hãy mang theo bình nước cá nhân để lấy nước từ các vòi nước uống free trong công viên.

- Không cho cá ăn bánh mì, bánh quy hoặc các loại thức ăn không chuyên dụng cho cá (vì dễ gây bệnh cho cá)

- Không xả rác bừa bãi hay bẻ hoa, ngắt cành, làm tổn hại đến cảnh quan bên trong công viên

- Có nhiều ghế đá trong công viên nên có thể nghỉ ngơi bất cứ khi nào bạn muốn.

- Gia đình có trẻ nhỏ nên chú ý không để bé chơi gần nước, tránh nguy hiểm

- Các điểm tham quan lân cận có thể đi bộ qua là Tô Đê và chùa Lôi Phong

- Ngay gần công viên có nhà hàng "Tri Vị Quan - Vị Trang" (chi nhánh Dương Công Đê) thuận tiện để thưởng thức ẩm thực Hàng Châu.