Tham quan phố cổ Đông Quan Dương Châu xem gì? Ăn gì? Mua gì?

Phố cổ Đông Quan nằm trong thành cổ Dương Châu, quận Quảng Lăng, tỉnh Giang Tô, kéo dài từ đường Quốc Khánh đến khu vực Đại Vận Hà. Tuyến phố nổi bật với mặt đường lát đá, kiến trúc Minh – Thanh, các ngõ cổ, cửa hiệu lâu đời và dấu ấn văn hóa thương nhân muối.

Đây là điểm đến phù hợp với du khách yêu lịch sử, kiến trúc, ẩm thực Hoài Dương hoặc muốn cảm nhận không khí Dương Châu khi phố lên đèn.

Thông tin nhanh về phố cổ Đông Quan

1. Phố cổ Đông Quan ở đâu Dương Châu?

Khu phố di tích lịch sử và văn hóa Đông Quan nằm ở góc đông bắc của thành cổ Dương Châu tỉnh Giang Tô, Trung Quốc từ thời Minh và Thanh.

Trải dài 1.122 mét từ kênh đào cổ ở phía đông đến đường Quốc Khánh ở phía tây, giáp đường Văn Xương ở phía nam và đường Diêm Phụ ở phía bắc, phố Đông Quan có diện tích 3,4 km² và là khu di tích lịch sử và văn hóa được bảo tồn tốt nhất và lớn nhất thành phố Dương Châu cho đến nay.

2. Lịch sử phố Đông Quan

Phố cổ Đông Quan có lịch sử hơn 1.000 năm, nguồn gốc có thể truy về từ thời Đường trung kỳ. Nằm ở phía Đông thành cổ Dương Châu, ngay bên Đại Vận Hà, Đông Quan từ sớm đã giữ vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng, nơi kết nối các tuyến đường thủy và đường bộ.

Trải qua thời Đường – Tống, nơi đây dần trở thành một bến cảng và khu buôn bán sầm uất; đến thời Minh – Thanh, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành vận chuyển muối, Đông Quan bước vào thời kỳ phồn thịnh nhất, trở thành nơi tập trung của các thương nhân và giới thương nhân muối giàu có.

Những dinh thự, nhà vườn và cửa hiệu được xây dựng trong thời kỳ này đã tạo nên diện mạo đặc trưng của khu phố cổ.

Qua hàng nghìn năm, Đông Quan cũng chứng kiến nhiều biến chuyển của Dương Châu nhưng vẫn duy trì được mạch sống thương mại và văn hóa của mình. Tuyến phố chính dài khoảng 1.122 m, với hệ thống đường lát đá xanh, những con ngõ đan xen lưu giữ dấu tích của một khu thương mại cổ.

Hơn 50 công trình lịch sử như nhà ở danh nhân, đại trạch của thương nhân muối và tư gia viên lâm còn được bảo tồn, trong đó có nhiều công trình có giá trị lâu đời.

Ngày nay, Đông Quan là một phố cổ nơi tập trung các sản phẩm thủ công truyền thống, các món ăn địa phương và các thương hiệu lâu đời, mà còn được xem như một “cuốn sử sống” của Dương Châu.

Từ một thương cảng ven Đại Vận Hà, nơi từng chứng kiến sự hưng thịnh của thương mại và ngành muối, Đông Quan đã trở thành không gian lưu giữ rõ nét nhất diện mạo đô thị, kiến trúc, văn hóa và đời sống thương nghiệp của Dương Châu qua nhiều thế kỷ.

3. Không gian và kiến trúc của Phố Đông Quan

3.1 Kiến trúc cổ và cấu trúc xây dựng phố cổ Đông Quan

Phố cổ Đông Quan là một trong những khu phố lịch sử tiêu biểu nhất của Dương Châu, vẫn bảo tồn tương đối trọn vẹn quần thể kiến trúc Minh – Thanh và hệ thống đường phố, ngõ hẻm truyền thống.

Tuyến phố chính dài khoảng 1.122 m, trải từ Quốc Khánh Lộ ở phía Tây đến bờ Đại Vận Hà ở phía Đông. Nổi bật là những con đường lát đá xanh, nhà gạch xanh mái ngói đen, cửa hàng san sát và các khu nhà ở truyền thống, tạo nên diện mạo cổ kính đặc trưng của một đô thị Giang Nam ven kênh đào.

Điểm đặc sắc nhất trong cấu trúc đô thị Đông Quan là hệ thống đường ngõ hình “xương cá”. Từ trục phố chính, hàng loạt ngõ nhỏ, ngõ kẹp và lối thông tỏa ra hai bên, tạo thành mạng lưới vừa thuận tiện cho giao thương, vừa mang đến không gian quanh co, thú vị như một mê cung.

Khu phố còn lưu giữ mô hình “tiền điếm – hậu phường”: phía trước là cửa hàng, phía sau là xưởng sản xuất hoặc nơi ở, phản ánh rõ vai trò của Đông Quan từng là trung tâm thương mại và thủ công nghiệp của Dương Châu.

Hai bên phố tập trung nhiều tư gia, nhà vườn của thương nhân muối như Cá Viên, Dật Phố, Uông Thị Tiểu Uyển, Đông Vinh Viên... Đặc biệt, Cá Viên thể hiện rõ nghệ thuật kết hợp giữa kiến trúc nhà ở và vườn cảnh của Dương Châu.

Toàn khu hiện có 13 di tích bất động, 37 công trình lịch sử và 109 công trình mang phong cách kiến trúc truyền thống, tạo thành một quần thể di sản có giá trị cao.

Không gian “sông – thành – phố – ngõ” đan xen cũng là nét đặc trưng giúp Đông Quan trở thành một lát cắt sinh động của đô thị Dương Châu xưa.

3.2 Các địa điểm tham quan nổi bật ở phố Đông Quan

Cá Viên là điểm tham quan tiêu biểu nhất của Đông Quan, từng là tư gia của Hoàng Chí Quân – Tổng quản ngành muối Lưỡng Hoài dưới thời Thanh. Khu vườn nổi tiếng với nghệ thuật Tứ Quý Giả Sơn, sử dụng các loại đá khác nhau để tái hiện cảnh sắc Xuân – Hạ – Thu – Đông.

Không gian vườn kết hợp hài hòa giữa kiến trúc nhà ở, hồ nước, cây cối và núi giả, thể hiện đỉnh cao của nghệ thuật viên lâm Dương Châu và sự tinh tế của giới thương nhân muối xưa.

Đông Vinh Viên nằm ở đầu phía Đông phố Đông Quan, trước đây là tư gia của thương nhân muối Lục Tĩnh Khê, người gốc An Huy, còn được gọi là “Lục Công Quán”.

Sau khi được tu bổ, nơi đây có không gian trưng bày trà cụ, thưởng trà và tổ chức các hoạt động văn hóa quy mô nhỏ, trở thành một điểm nhấn mang màu sắc văn hóa trong khu phố.

Các thư viện và học đường cổ như Quảng Lăng Thư Viện, An Định Thư Viện, Nghi Đổng Học Đường phản ánh truyền thống coi trọng giáo dục và văn hóa của Dương Châu.

Sự hiện diện của những cơ sở giáo dục này cho thấy Đông Quan không chỉ là nơi buôn bán sầm uất mà còn từng là không gian giao thoa của thương nghiệp, học thuật và văn hóa.

Các công trình tôn giáo cổ cũng tạo nên một lớp văn hóa đặc biệt cho khu phố. Trong khu vực có Hành Cung Võ Đang và Chuẩn Đề Tự có từ thời Minh, cùng Thanh Chân Tự trong ngõ Mã Giám, được xây dựng từ năm Khang Hy thứ 53 (1714).

Ở phía Tây phố Đông Quan còn có Miếu Tài Thần, một địa điểm tín ngưỡng dân gian có hương khói khá nhộn nhịp. Tại đầu phố Quảng Trữ Môn còn có cổng vòng xây bằng gạch, trên vòm khắc bốn chữ “盛世岩关”, là một chi tiết kiến trúc nổi bật của khu phố cổ.

Phố cổ Đông Quan và các ngõ cổ cũng là một phần trải nghiệm quan trọng. Những con ngõ như Tiểu Thảo Hạng, Tiễn Đao Hạng cùng các tuyến phố nhỏ đan xen tạo nên không gian yên tĩnh, đối lập với sự náo nhiệt của trục phố chính.

Du khách có thể bắt gặp những ngôi nhà dân bình dị, cửa hàng lâu đời và những dấu tích của các gia đình thương nhân giàu có.

Các cửa hiệu lâu đời là một nét đặc trưng khác của Đông Quan. Trong đó có Tứ Mỹ Tương Viên khởi nghiệp từ năm 1817 và Tạ Phúc Xuân từ năm 1830 đều là những thương hiệu lâu đời phản ánh truyền thống thương mại và thủ công của Dương Châu.

3.3 Các di tích lịch sử lâu đời quanh phố Đông Quan

Đông Môn Di Chỉ là một trong những di tích quan trọng nhất. Đông Môn vốn có tên Lợi Tân Môn, nằm ở phía Đông thành Dương Châu và kết nối trực tiếp với khu vực Đại Vận Hà.

Khu di chỉ được phát hiện vào năm 2000, với diện tích hơn 12.000 m², lưu giữ nhiều dấu tích thành quách từ Bắc Tống và Nam Tống, trong đó có dấu tích song ông thành và các công trình phòng thủ.

Đây là nơi giúp du khách hình dung rõ hơn về hệ thống thành trì của Dương Châu thời cổ.

Khu phố cổ Đông Quyển Môn nằm liền kề Đông Quan và hiện được quy hoạch, bảo tồn, khai thác cùng với Đông Quan, tạo thành một quần thể phố cổ có giá trị đặc biệt của Dương Châu.

Tại đây tập trung nhiều công trình cổ và tư gia nổi tiếng như Dật Phố, Uông Thị Tiểu Uyển, cùng những địa chỉ gắn với các nhân vật lịch sử và văn hóa như Giang Thượng Thanh, Lưu Văn Kỳ, Kim Nông, Uông Bá Bình, Hà Liêm Phảng, Hồng Lan Hữu, Hùng Thành Cơ, Tào Khởi Tuân...

Những ngôi nhà này giúp khu phố không chỉ có giá trị về kiến trúc mà còn lưu giữ dấu ấn của giới văn nhân, học giả và nhân vật lịch sử Dương Châu xưa.

Di tích quân sự thời Tống bên Đông Môn phản ánh một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử Dương Châu. Sau khi nhà Tống chuyển xuống phía Nam, Dương Châu trở thành tiền tuyến chống Kim và Nguyên, hình thành cấu trúc phòng thủ đặc biệt Tống Tam Thành gồm Bảo Trại Thành, Tống Đại Thành và Tống Giáp Thành.

Những dấu tích hào thành, cầu treo và các hiện vật quân sự được phát hiện tại đây cho thấy vị trí chiến lược quan trọng của Dương Châu trong lịch sử.

Đông Quan Cổ Độ và Đại Vận Hà lại đại diện cho một khía cạnh khác: lịch sử giao thương. Đoạn Đại Vận Hà qua Dương Châu là một trong những phần cổ xưa nhất của hệ thống kênh đào, gắn với Cổ Hàn Câu hơn 2.000 năm trước và tuyến vận hà được đào mở dưới thời Tùy.

Chính vị trí này đã tạo nền tảng để Đông Quan phát triển từ một cửa ngõ đường thủy thành trung tâm thương mại sầm uất.

Bên cạnh đó, khu vực quanh Đông Quan còn có Bảo tàng tưởng niệm Marco Polo, nằm bên bờ Đại Vận Hà. Marco Polo từng đến Dương Châu vào thời Nguyên và được cho là đã làm quan tại đây trong khoảng ba năm.

Bảo tàng tái hiện cuộc sống của ông tại Trung Quốc cũng như cảnh tượng buôn bán nhộn nhịp của bến Đông Quan, qua đó cho thấy Dương Châu từng là một điểm giao lưu quan trọng giữa Trung Hoa và thế giới.

Nếu Đông Quan là nơi thể hiện rõ nhất sự phồn hoa thương mại của Dương Châu, thì hệ thống phố và ngõ cổ xung quanh lại giống như phần “hậu cảnh lịch sử”, giúp hoàn thiện bức tranh về một đô thị Dương Châu đã phát triển liên tục qua hàng nghìn năm.

4. Ăn gì, mua gì và trải nghiệm gì ở phố cổ Đông Quan?

4.1 Ẩm thực ở phố cổ Đông Quan

Phố cổ Đông Quan là nơi tập trung nhiều trải nghiệm ẩm thực và văn hóa phi vật thể của Dương Châu. Khu phố này gần như hội tụ những hương vị tiêu biểu nhất của ẩm thực Hoài Dương.

Từ cơm chiên Dương Châu, bánh bao súp, bánh bao tam đinh, bánh shao mai đến canh gan sợi khô, thịt viên Sư Tử, lươn mềm cuộn Hoài An, canh sợi đậu phụ khô Dương Châu.

Đến đây, du khách có thể thưởng thức các món ăn đặc sắc và hương vị tinh tế của món ăn Dương Hoài – một trong bốn trường phái ẩm thực hàng đầu Trung Quốc.

4.2 Mua sắm ở phố cổ Đông Quan

Đến phố cổ Đông Quan, các bạn có thể lựa chọn các thực phẩm truyền thống và di sản phi vật thể để mua về làm quà hoặc thưởng thức.

Thực phẩm truyền thống

- Đồ muối chua: Dưa chuột muối sữa Tam Hòa Tứ Mỹ, rau củ muối Bảo Tháp... được chế biến theo kỹ thuật ẩm thực cung đình thời Thanh, thường có dạng chai hoặc hộp quà.

- Bánh ngọt & đồ ăn vặt: Kẹo gừng Dương Bát Quái, bánh trôi Tứ Hỷ, bột Kinh Quả đóng gói; kẹo Đồng Tần Bưu, các loại trà bánh liên quan đến Tạ Phúc Xuân. Một số cửa hàng có bán bánh nướng giòn làm tại chỗ.

- Đồ ăn chế biến sẵn: Ngỗng già Dương Châu đóng gói chân không; một số cửa hàng có thể cắt tại chỗ và hỗ trợ hút chân không. Ngoài ra còn có viên củ sen, có loại ăn ngay hoặc đông lạnh.

- Đồ uống: Sữa chua Đại học Dương Châu, các loại trà thảo mộc địa phương. Vào mùa hè có thêm một số món chè/đồ uống ngọt lạnh theo mùa, chủ yếu dùng tại chỗ.

Đồ thủ công phi vật thể & sản phẩm sáng tạo

- Mỹ phẩm: Phấn trứng vịt Tạ Phúc Xuân, kem hoa nhài, túi thơm... Tạ Phúc Xuân là thương hiệu lâu đời từ năm 1830, nên chú ý phân biệt hàng chính hãng và hàng nhái.

- Sơn mài/ ngọc/ tranh cắt giấy: Có thể tìm thấy các sản phẩm như trâm cài khảm trai, ốp điện thoại bằng nghệ thuật sơn mài, quạt tròn kết hợp trải nghiệm in dập và các sản phẩm hoàn thiện từ những xưởng thủ công phi vật thể.

- Đồ văn phòng & vật phẩm tao nhã: Phụ kiện đàn cổ, đồ trang trí chạm khắc, các sản phẩm lưu niệm lấy cảm hứng từ triển lãm văn hóa giường Trung Hoa...

Đồ dùng hằng ngày & đặc sản địa phương

- Cửa hàng bách hóa Đông Quan, số 63: Giữ phong cách hoài cổ, bán các vật dụng đời thường như kim chỉ, vải vóc, bình nước... tạo cảm giác như trở về một cửa hàng thời xưa.

- Đồ chơi thú nhồi bông: Dương Châu được biết đến là “kinh đô đồ chơi thú nhồi bông của Trung Quốc”, trên phố có nhiều cửa hàng bán các sản phẩm được cấp phép.

- Các hoạt động như cắt giấy Dương Phái, đàn cổ, sơn mài, ngọc khí, thổi đường, nặn bột và biểu diễn khúc nghệ giúp khu phố duy trì sức sống văn hóa trong đời sống hiện đại.

4.3 Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ khi đến phố cổ Đông Quan Dương Châu

Những điểm văn hóa nhất định phải ghé

- Cá Viên (số 12 Đông Quan Nhai): Một trong những tứ đại danh viên của Trung Quốc, nổi bật với “Tứ quý giả sơn” gồm núi Xuân bằng đá măng, núi Hạ bằng đá Thái Hồ, núi Thu bằng đá Hoàng và núi Đông bằng đá Tuyên. Nên dành khoảng 1,5 giờ tham quan.

- Tiểu kịch trường Đông Vinh Viên: Công trình được xếp hạng di sản bảo tồn cấp thành phố, thường xuyên có nhiều suất biểu diễn nghệ thuật phi vật thể như Bình thoại Dương Châu, Thanh khúc và múa rối.

Từ tháng 8 có thêm chương trình sân khấu tương tác “Cưỡi hạc lên Dương Châu”, phần lớn các suất diễn bắt đầu sau 18:30. Một số suất miễn phí hoặc giá vé thấp, nên đến sớm để chọn chỗ.

- Đông Quan Cổ Độ & di tích Đông Môn: Có thể lên đài quan sát trên tường thành để ngắm Đại Vận Hà và toàn cảnh khu phố cổ. Hoạt động tham quan miễn phí, thời điểm hoàng hôn có ánh sáng đẹp nhất. Bên trong lầu thành thường có triển lãm kỹ thuật số VR “Sáng thế · Sơn Hải Kinh”

Thưởng thức ẩm thực địa phương

***Các địa điểm thưởng thức trà chiều nổi tiếng

- Tụ Hương Trai (Số 359 Đông Quan Nhai): Nổi tiếng với bánh Hoàng Kiều nướng nhiều vị như hành dầu, chà bông, đường hoa quế và món tào phớ. Giá khoảng 8 NDT/người, mở cửa đến 22:00.

- Đại Kỳ Lân Các (Số 432 Đông Quan Nhai): Thương hiệu trà thực lâu đời, có bánh đào, bánh tuyết, bột Kinh Quả; du khách còn có thể quan sát khu bếp kính và quá trình làm bánh.

- Thô Trà Đạm Phạn: Có món viên củ sen bột hoa quế, thịt viên Sư Tử, phù hợp với những ai thích các món có kết cấu dẻo mềm.

*** Gợi ý ẩm thực tại khu phố cổ Đông Quan:

- Có thể thử các món canh ngỗng già, vịt ba món, đậu phụ khô nấu sợi Dương Châu và dùng kèm sữa chua Dương Đại để giảm độ ngấy.

- Hoạt động mùa hè: Hán Sâm Hùng Đông Quan thường mở vào cuối tuần và buổi tối, kết hợp bia phong cách cổ trang, đồ ăn nhẹ và trải nghiệm thủ công. Khung giờ đông khách nhất thường vào khoảng 19:00–21:00.

- Nên tránh những quầy hàng giá cao trên trục phố chính, có thể rẽ vào phố Thái Y để tìm các quán địa phương được người dân thường xuyên lui tới.

Trải nghiệm đặc sắc về đêm sau 18:30

- Biểu diễn nghệ thuật trong khu phố: Hơn 50 sân khấu nhỏ luân phiên các tiết mục khúc nghệ, múa rối..., tạo nên trải nghiệm “ban ngày ngắm cảnh – buổi tối xem diễn”.

- Tham quan đêm với ánh sáng kỹ thuật số: Có triển lãm VR tại Đông Môn và một số đoạn ngõ có trình chiếu tương tác. Hoạt động có thể tạm dừng khi thời tiết xấu.

- Các điểm check-in Hán phục: Phố Nam Thư Ốc, cửa sổ hoa tại Đông Vinh Viên, bến Đông Quan Cổ Độ đều là những góc chụp đẹp khi kết hợp với ánh sáng buổi tối. Khu vực cấm bay drone; riêng một số khu vực được chỉ định ở phố Thái Y có thể cho phép quay/chụp trên không nếu đăng ký trước.

5. Câu hỏi thường gặp về phố cổ Đông Quan

Nên tham quan phố Đông Quan ban ngày hay buổi tối?

Ban ngày và buổi tối mang đến hai trải nghiệm khác nhau. Nếu muốn tham quan Cá Viên, tìm hiểu kiến trúc và vào các di tích, bạn nên đến sớm. Nếu chủ yếu dạo phố, ăn uống và chụp ảnh, chiều muộn là thời điểm thuận tiện hơn vì có thể quan sát cả không gian ban ngày lẫn lúc phố lên đèn.

Phố Đông Quan có gần trung tâm Dương Châu không?

Phố Đông Quan nằm trong khu thành cổ thuộc quận Quảng Lăng, gần nhiều điểm lịch sử của Dương Châu. Đây là khu vực thuận tiện để kết hợp Cá Viên, Đông Quyển Môn và bờ Đại Vận Hà trong cùng một buổi tham quan.

Phố Đông Quan có phù hợp với người cao tuổi và trẻ nhỏ không?

Khu phố tương đối thuận tiện để đi bộ nhưng hành trình gồm phố chính, ngõ cổ và Cá Viên có thể kéo dài. Gia đình nên rút gọn số điểm, nghỉ giữa chặng và tránh thời gian quá đông. Một số lối trong vườn, bậc đá hoặc khu núi giả cần di chuyển thận trọng.

Nên vào phố Đông Quan từ phía nào?

Nếu kết hợp Cá Viên, có thể bắt đầu từ khu vực phía Tây hoặc phía Bắc của vườn, sau đó đi dọc phố chính về phía Đông và kết thúc tại Đông Quan Cổ Độ. Cách đi một chiều này giúp hạn chế quay lại đoạn đường đã tham quan.

Có thể kết hợp phố Đông Quan với Sấu Tây Hồ trong một ngày không?

Có thể kết hợp nếu bắt đầu từ sáng và phân bổ thời gian hợp lý. Sấu Tây Hồ phù hợp tham quan vào ban ngày, còn phố Đông Quan có thể xếp vào cuối buổi chiều để ghé Cá Viên trước khi tiếp tục ăn uống và dạo phố buổi tối.