Tham quan Phố cổ Từ Khí Khẩu Trùng Khánh: Đi đâu, xem gì, ăn gì?

Tại Trùng Khánh, một thành phố miền núi quyến rũ, có một viên ngọc quý rạng rỡ với vẻ đẹp độc đáo: Phố cổ Từ Khí Khẩu. Bước vào đó như bước vào một đường hầm thời gian: Những con phố lát đá cuội mang dấu ấn của ngàn năm lịch sử, những công trình kiến trúc cổ kính đứng san sát nhau, kể lại những câu chuyện về sự thịnh vượng trong quá khứ. 

Hai bên đường là vô số cửa hàng độc đáo và những quán ăn thơm phức, tất cả hòa quyện cùng văn hóa dân gian truyền thống của người Ba Du, tạo nên một bức tranh sống động về phong tục địa phương.

Thông tin nhanh về cổ trấn Từ Khí Khẩu

1. Từ Khí Khẩu ở đâu? Khác với các điểm tham quan ở trung tâm Trùng Khánh?

Từ Khí Khẩu (磁器口) nằm tại số 1 phố Từ Nam, quận Sa Bình Bá, Trùng Khánh. Nằm bên bờ sông Gia Lăng, khu phố cổ này được xây dựng từ thời Tống đến nay đã có hơn 1.000 năm lịch sử.

Cổ trấn Từ Khí Khẩu là cổ trấn có quy mô lớn nhất và cũng là nơi mang đậm nét kiến trúc nhà ở truyền thống, phong tục và văn hóa Ba Du nhất trong khu vực nội đô Trùng Khánh. Toàn bộ cổ trấn được xây dựng men theo địa hình đồi núi.

Phố chính, các tuyến phố ngang cùng 42 con ngõ đan xen theo dạng cành cây, tạo nên không gian đặc trưng của một khu dân cư miền núi.

Những con đường lát đá, nhà sàn Điếu Cước, đền chùa và đạo quán vẫn lưu giữ khá rõ nét dáng vẻ của Trùng Khánh xưa, vì thế Từ Khí Khẩu còn được ví như “bảo tàng tự nhiên của kiến trúc dân cư miền núi Ba Du”.

Hiện nay, Từ Khí Khẩu là khu du lịch cấp quốc gia 4A, mở cửa tham quan miễn phí cả ngày.

2. Lịch sử và ý nghĩa tên gọi Từ Khí Khẩu

2.1 Lịch sử khu phố cổ Từ Khí Khẩu

Thời Hàm Bình, triều Tống Chân Tông (998–1003), cổ trấn Từ Khí Khẩu được xây dựng. Ban đầu, nơi đây có một ngôi chùa mang tên Bạch Nham Tự, vì vậy khu vực này được gọi là Bạch Nham Trường.

Đến thời Minh, tương truyền Minh Huệ Đế Chu Doãn Văn từng ẩn náu tại Bảo Luân Tự trên núi Bạch Nham suốt khoảng 4–5 năm.

Sau khi câu chuyện được truyền ra, người đời dựa vào việc vị “chân long thiên tử” từng ẩn cư tại đây để đổi tên Bảo Luân Tự thành Long Ẩn Tự, đồng thời Bạch Nham Trường cũng được đổi thành Long Ẩn Trấn.

Đến đầu thời Thanh, một gia tộc họ Giang – hậu duệ của những người truyền nghề từ lò gốm Đức Hóa, Phúc Kiến – di chuyển đến Long Ẩn Trấn và bắt đầu sản xuất đồ sứ. Trong một thời gian dài, nghề gốm sứ trở thành ngành kinh tế chủ lực của nơi đây.

Đến thời Càn Long, trong các văn bản thông báo của chính quyền đã xuất hiện tên gọi Trấn Đồ Sứ. Về sau, tên gọi này dần phát triển thành Từ Khí Khẩu như ngày nay.

Đến thời Dân Quốc, khi Trùng Khánh trở thành Bồi Đô, nhờ lợi thế giao thông đường thủy, Long Ẩn Trấn nhanh chóng trở thành một trong những đầu mối tập kết và phân phối nông sản, đặc sản địa phương từ các châu, huyện khu vực thượng và trung lưu sông Gia Lăng cùng các nhánh sông dọc tuyến.

Nhiều thương nhân lớn trong thành phố cũng mở chi nhánh tại Từ Khí Khẩu để thu mua hàng hóa.

Năm Dân Quốc thứ 7 (1918), Nhà máy Thục Sứ chuyên sản xuất đồ sứ theo kỹ thuật mới được xây dựng ở khu vực Từ Khí Khẩu. Vào thời kỳ phát triển hưng thịnh nhất, Long Ẩn Trấn có hơn 70 cơ sở sản xuất, kinh doanh đồ sứ.

Đến thập niên 1940, Từ Khí Khẩu trở thành một thương cảng vô cùng sầm uất. Dọc các tuyến phố là hàng nghìn tiền trang, cửa hiệu, trà quán, tửu lâu và nhà trọ.

Trong và ngoài cổ trấn còn tập trung rất nhiều xưởng sản xuất như nhà máy dệt, xưởng gốm sứ, xưởng đóng tàu, nhà máy thép, cùng các cơ sở làm đồ lên men, đan tre, chế tác đồ gỗ...

Sau năm 1958, cùng với sự thay đổi của các phương thức giao thông hiện đại và việc dịch chuyển các bến cảng đường thủy, trọng tâm phát triển kinh tế dần rời khỏi Từ Khí Khẩu. Cổ trấn cũng từng bước mất đi sự phồn hoa vốn có.

Đến cuối thế kỷ 20, khi xu hướng phát triển du lịch cổ trấn ngày càng phổ biến, Từ Khí Khẩu một lần nữa có cơ hội hồi sinh và phát triển.

Năm 1998, Từ Khí Khẩu được Quốc vụ viện Trung Quốc xác định là một trong ba khu phố lịch sử cần được ưu tiên bảo tồn tại khu vực trung tâm Trùng Khánh.

2.2 Ý nghĩa tên gọi Từ Khí Khẩu

Ban đầu, nơi đây có tên là Bạch Nham Tràng, sau này đổi tên thành Long Ẩn Trấn. Đến thời Thanh, nhờ ngành sản xuất đồ gốm phát triển hưng thịnh, trong giới thương nhân, Long Ẩn Trấn dần được gọi thành “Sứ Khí Khẩu”.

Do chữ “瓷” (sứ) và “磁”(Từ) có cách đọc tương đồng (Ci), tên gọi cuối cùng được viết thành 磁器口 – Từ Khí Khẩu, và được sử dụng cho đến ngày nay.

3. Những ngõ phố và công trình nổi tiếng ở Từ Khí Khẩu

Cổng chào Hoàng Giác Bình:

Công trình mang tính biểu tượng ngay lối vào cổ trấn, rất dễ nhận diện khi chụp ảnh. Trên cổng vẫn lưu giữ nét hoài niệm của câu nói xưa: “Ban ngày nghìn người chắp tay, đêm xuống vạn ngọn đèn thắp sáng”, gợi lại khung cảnh phồn hoa của Từ Khí Khẩu trước đây.

Kiến trúc cổ kính, đậm màu thời gian tạo hiệu ứng thị giác ấn tượng, khiến nơi đây trở thành điểm check-in được yêu thích nhất khi bắt đầu hành trình khám phá cổ trấn. Đứng dưới cổng chụp ảnh cũng là cách lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ của chuyến đi.

Bảo Luân Tự:

Ngôi cổ tự nghìn năm này được xây dựng từ thời Đường, trùng tu vào thời Hàm Bình triều Tống và tiếp tục được tu sửa vào năm Thành Hóa thứ 11 đời Minh. Toàn bộ chùa mang kiến trúc mái hiết sơn hai tầng, kết hợp hệ thống đấu củng và khung gỗ, tạo nên vẻ bề thế, uy nghiêm.

Tương truyền, sau biến cố Tĩnh Nan, Minh Huệ Đế Chu Doãn Văn từng lưu lạc và ẩn náu tại đây, vì vậy chùa còn được gọi là Long Ẩn Tự.

Leo lên các bậc thang của chùa, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh cổ trấn và vẻ hùng vĩ của sông Gia Lăng, đồng thời có thể vào chùa cầu bình an, cầu nguyện và cảm nhận không khí tâm linh đậm nét.

Bảo Thiện Cung: Vốn là một đạo quán nổi tiếng trong hệ thống “Cửu cung Thập bát miếu” của Từ Khí Khẩu, ngày nay nơi đây trở thành địa điểm lý tưởng để trải nghiệm văn hóa trà Tứ Xuyên – Trùng Khánh.

Trạch viện họ Chung:

Ngôi nhà dân gian tiêu biểu thời Thanh này kết hợp phong cách tứ hợp viện miền Bắc với kiểu nhà xuyên đấu vùng núi đặc trưng Ba Du. Sân viện được bố trí ngay ngắn, hành lang bao quanh, bảo tồn những vật dụng cổ như giường cổ, đồ chạm khắc gỗ, đá và gạch vô cùng tinh xảo.

Tản bộ trong khuôn viên, du khách có cảm giác như ngược dòng thời gian trở về quá khứ, cảm nhận rõ không gian sinh hoạt của những gia đình giàu có xưa và tận hưởng nét bình yên của năm tháng.

Phố Từ Hoành:

Được ví như thiên đường của những người trẻ yêu nghệ thuật, hai bên phố là hàng loạt cửa hàng mang cá tính riêng: từ những tiệm bán đồ thủ công, sản phẩm sáng tạo xinh xắn, quán cà phê đậm chất nghệ thuật đến những quán bar nhỏ lãng mạn.

Đây là nơi lý tưởng để chậm lại một chút, thong thả ghé vào một cửa hàng bất kỳ và tìm vài món đồ độc đáo làm kỷ niệm.

Hàn Lâm Viện: Địa điểm từng là trường tư thục thời Thanh, nơi từng đào tạo ra các nhân vật đỗ Cử nhân và Hàn Lâm. Hiện nơi đây vẫn còn sân vườn và những công trình kiến trúc cổ, mang đậm không khí học thuật, thư hương.

Phượng Hoàng Tự:

Ngôi chùa có từ cuối thời Nguyên – đầu thời Minh, với hình dáng tổng thể tựa như một chú phượng hoàng, sở hữu phong cách kiến trúc độc đáo và bề dày lịch sử.

Không gian bên trong yên tĩnh, hương khói phảng phất, là điểm đến thích hợp để tìm hiểu lịch sử, văn hóa cổ trấn và tìm cho mình một khoảng lặng giữa phố xá náo nhiệt.

Bảo tàng Ký ức Trùng Khánh:

Nằm trên sườn núi trong Công viên Long Sơn, bảo tàng sử dụng hiện vật, hình ảnh và video để lưu giữ ký ức đô thị Trùng Khánh, đồng thời giới thiệu những nét văn hóa dân gian truyền thống của Từ Khí Khẩu.

Nơi đây tái hiện quá trình biến đổi và phát triển của cổ trấn qua dòng chảy lịch sử, cũng như sức sống mới được hình thành theo thời gian.

Quảng trường Hậu Lãng: Không gian kết hợp văn hóa trendy, âm nhạc và ẩm thực, là điểm tụ tập yêu thích của giới trẻ. Đến đây, du khách có thể cảm nhận một Từ Khí Khẩu tràn đầy sức sống, nơi văn hóa cổ trấn giao thoa với những xu hướng hiện đại.

Gia Binh Lâu:

Bên trong có Giếng Cấp Thủy – một giếng cổ hơn trăm năm tuổi từng cung cấp nguồn nước và nuôi sống nhiều gia đình trong thị trấn. Chiếc giếng là nhân chứng cho những biến đổi trong đời sống của cư dân cổ trấn, giúp du khách cảm nhận rõ hơn hơi thở sinh hoạt và sự tiếp nối của lịch sử nơi đây.

💥💥💥Xem thêm: Top điểm du lịch nổi tiếng tại Trùng Khánh, Trung Quốc

4. Gợi ý địa điểm ăn uống và thưởng trà ở phố cổ Từ Khí Khẩu

Đến phố cổ Từ Khí Khẩu các bạn có thể cân nhắc ghé những địa điểm dưới đây để thưởng trà, ăn uống và cảm nhận văn hoá lịch sử đậm đà của cổ trấn ngàn năm:

- Bảo Thiện Cung: Du khách có thể gọi một chén trà Gaiwan, thưởng thức màn biến diện Tứ Xuyên đặc sắc, hòa mình trong hương trà và tiếng nhạc và cảm nhận nét quyến rũ độc đáo của văn hóa Ba Du ngay trong khu phố cổ.

- Hoa Ổ: Lấy ý tưởng “ban ngày uống trà, ban đêm uống rượu; sáng cà phê, tối rượu”, kết hợp phong cách trang trí Wabi-sabi để tạo nên một không gian giao thoa giữa di sản truyền thống và hơi thở đương đại. Tại đây, bạn có thể thưởng trà, nhâm nhi đồ uống và tận hưởng bầu không khí nghệ thuật rất riêng của Từ Khí Khẩu.

- Nhà hàng ẩm thực Tứ Xuyên Chuyển Vận Lâu: Tại đây, bạn không chỉ được thưởng thức ẩm thực Tứ Xuyên chính thống mà còn được xem các buổi biểu diễn kinh kịch Tứ Xuyên, khám phá không gian ẩm thực đậm chất văn hóa Ba Du. Bạn có thể chọn gọi trà chén (68 tệ/người) hoặc dùng bữa (16 tệ/hai người), đắm mình trong văn hóa Tứ Xuyên và Trùng Khánh trong khi thưởng thức những món ăn ngon.

5. Chia sẻ kinh nghiệm đi cổ trấn Từ Khí Khẩu

5.1 Giờ mở cửa và vé tham quan

Phố cổ Từ Khí Khẩu mở cửa quanh năm và miễn phí vé vào cửa, rất thuận tiện cho du khách tham quan bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, một số cửa hàng sẽ dần đóng cửa sau 8-9 giờ tối.

Nếu muốn trải nghiệm trọn vẹn sự nhộn nhịp và thịnh vượng của phố cổ, bạn nên đến sau 10 giờ sáng, khi hầu hết các cửa hàng đều mở cửa. Nếu thích không gian yên tĩnh và muốn ngắm nhìn quang cảnh đêm của phố cổ, buổi tối cũng là một lựa chọn tốt. Khi đèn được thắp sáng, phố cổ mang một vẻ đẹp độc đáo.

5.2 Di chuyển đến Từ Khí Khẩu

- Đường sắt đô thị: Đi tuyến đường sắt đô thị Trùng Khánh số 1 đến ga Từ Khí Khẩu, ra cửa số 1 và đi thẳng đến lối vào phố cổ. Đây là phương tiện giao thông thuận tiện nhất và có thể tránh được tắc nghẽn giao thông.

- Xe buýt: Có nhiều tuyến xe buýt đến Phố cổ Từ Khí Khẩu, ví dụ như các tuyến 237, 553, 202, 843, 503, 504, 805, 261 và 209. Bạn có thể xuống tại trạm Kim Bích. Bạn cũng có thể đi các tuyến 503, 553 hoặc 224 và xuống tại trạm Từ Khí Khẩu Đông.

5.3 Gợi ý lịch trình một ngày khám phá cổ trấn Từ Khí Khẩu

9:00 – Cổng Hoàng Giác Bình

Buổi sáng ở thành phố miền núi Trùng Khánh nhất định phải bắt đầu bằng một bát mì Tiểu Diện cay tê, thơm nồng để đánh thức vị giác. Ghé Cổng Hoàng Giác Bình của Cổ trấn Từ Khí Khẩu, thưởng thức một bát mì nóng hổi, vậy là hành trình khám phá trong ngày chính thức bắt đầu!

10:00 – Trạch viện họ Chung

Đến Trạch viện họ Chung, bạn sẽ bắt gặp những mái hiên vươn dài, hành lang bao quanh bốn hồ nước hình chữ nhật lát đá, bên trong vẫn có thủy sinh và cá vàng.

Ngoài cửa sổ của gian chính và Tây sương phòng là những con phố lúc nào cũng náo nhiệt tiếng người. Thế nhưng, sự phồn hoa ở bên ngoài, còn nhịp thời gian trong sân viện lại chậm rãi và yên bình, dường như hoàn toàn tách biệt khỏi sự náo nhiệt bên ngoài.

11:00 – Bức tường danh nhân

Tận hưởng hiện tại nhưng cũng đừng quên nhìn lại lịch sử. Bức tường danh nhân của cổ trấn trải dài từ giữa thời Thanh đến trước khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, ghi lại tiểu sử của 21 nhân vật lịch sử - văn hóa có mối liên hệ với Từ Khí Khẩu.

12:00 – Thưởng thức ẩm thực dọc phố

Đến Từ Khí Khẩu chắc chắn không lo đói bụng. Dọc đường có vô số món ăn hấp dẫn, đủ khiến bạn hoa mắt vì lựa chọn. Các món ăn vặt như chả giò, ma hoa, thạch lạnh, bánh gạo lạnh, mì lạnh...; sau bữa ăn còn có đủ loại món tráng miệng như kem nướng, bánh nếp thủ công, bánh đậu phộng thủ công... Chủng loại phong phú, kể mãi cũng không hết.

13:00 – Bảo Thiện Cung

Ăn uống no nê rồi cũng là lúc thích hợp để ngồi xuống nghỉ chân. Bảo Thiện Cung là một tứ hợp viện cổ điển Trung Hoa thanh nhã, mộc mạc.

Nơi đây mang đậm văn hóa trà, kết hợp cùng những giai điệu nhạc cụ truyền thống du dương và các tiết mục sân khấu đặc sắc. Qua từng chén trà, cảm nhận nét duyên của hai dòng sông; qua từng vở diễn, khám phá phong tục và đời sống văn hóa Ba Du.

14:00 – Long Ngâm Art Gallery

Từ Khí Khẩu là nơi quy tụ nhiều nghệ sĩ, và Long Ngâm Art Gallery nằm giữa những mái ngói xanh, tường gạch cổ của khu phố.

Đây là một tòa nhà độc lập 3 tầng mang phong cách thời Minh – Thanh. Tầng 2 được sử dụng làm không gian triển lãm thư pháp, hội họa và thường xuyên tổ chức các triển lãm nghệ thuật khác nhau.

Ánh nắng len qua khung cửa, phủ lên những tác phẩm được trưng bày trong căn phòng, tạo nên một không gian tĩnh lặng, nhẹ nhàng và đầy chất nghệ thuật.

15:00 – Bảo Luân Tự

Nếu mỗi điểm đến đều có một nơi nhất định phải ghé, thì Bảo Luân Tự chắc chắn là một trong số đó. Những hàng ngân hạnh vàng óng, chính điện và bảo tháp cổ kính, cùng làn hương trầm phảng phất tạo nên một không gian thanh tịnh như tách biệt khỏi thế giới bên ngoài. Chỉ cách một bức tường, bên kia là phố cổ náo nhiệt còn bên này là không gian tĩnh tại, yên bình khó tìm.

16:00 – Phố Từ Hoành

Phố Từ Hoành từ lâu được mệnh danh là con phố sống chậm. Nơi đây có đủ quán cà phê, bar nhỏ, trà quán, không gian thư họa... nhiều đến mức khó đếm xuể. Bước vào con phố, bạn sẽ ngay lập tức cảm nhận được bầu không khí nghệ thuật tươi mới và thư thái.

Tìm một góc nhỏ yên tĩnh để ngồi xuống, vừa nhâm nhi đồ uống vừa ngắm dòng người náo nhiệt bên ngoài và khép lại một ngày khám phá Từ Khí Khẩu bằng một khoảng lặng thật đẹp.

5. Các món ăn ngon và đặc sản ở phố cổ Từ Khí Khẩu

- Ma Hoa Trần: Món ăn đặc trưng làm nên thương hiệu của Từ Khí Khẩu, có vị thơm, giòn và nhiều lựa chọn như vị nguyên bản, ngọt cay, cay tê... Ma hoa vừa ra lò có mùi thơm đặc biệt hấp dẫn và độ giòn ngon nhất, là món đặc sản nhất định nên mua về làm quà. Giá khoảng 15 tệ/kg.

- Mao Huyết Vượng: Một trong những món ăn đặc trưng của Trùng Khánh, và tại Từ Khí Khẩu cũng có thể thưởng thức phiên bản đậm chất địa phương. Món ăn nổi bật với vị cay tê, đậm đà, thơm nồng, kết hợp nhiều nguyên liệu như tiết vịt mềm, sách bò giòn, lươn dai mềm, giá đỗ, tàu hũ ky... Một bát đầy đặn, ăn cùng cơm cực kỳ đưa vị. Chi phí khoảng 50–60 tệ/người.

- Gà nội tạng cổ trấn: Món ăn sử dụng các phần nội tạng gà như tim, gan, lòng gà, xào cùng ớt ngâm, gừng ngâm và các loại gia vị đặc trưng. Vị chua cay kích thích vị giác, nội tạng được sơ chế sạch sẽ, không có mùi khó chịu, phần rau và nguyên liệu ăn kèm cũng thấm đẫm gia vị. Một món ăn đậm chất Trùng Khánh, càng ăn càng cuốn. Giá khoảng 40–50 tệ/người.

- Bánh nếp thủ công: Được làm theo phương pháp truyền thống bằng cách giã thủ công, bánh có lớp ngoài hơi giòn, bên trong mềm dẻo. Bên ngoài phủ bột đậu nành và đường đỏ, tạo vị ngọt thơm, dẻo mềm rất hấp dẫn. Đây cũng là món ăn dễ gợi lại ký ức tuổi thơ của nhiều người. Giá trung bình khoảng 10 tệ/phần.

- Đậu tằm vị lạ Hoa Sinh Viên: Đậu tằm với nhiều hương vị như ngọt cay, ngũ vị hương, nguyên bản... Hạt giòn rụm, vị ngọt xen chút cay, nhỏ gọn và rất dễ ăn, kiểu đồ ăn vặt “ăn một hạt rồi lại muốn thêm một hạt”.

- Bánh nếp thủ công Ba Thôn Nhân: Ngoài bánh nếp truyền thống, nơi đây còn có bánh nếp nướng trên phiến đá, lớp ngoài giòn nhẹ nhưng bên trong vẫn dẻo mềm, hương vị rất hấp dẫn. Bánh được làm và bán ngay trong ngày, giúp du khách thưởng thức món bánh thủ công vừa làm xong, còn nóng hổi.

- Cốt lẩu Trùng Khánh: Lẩu Trùng Khánh nổi tiếng khắp Trung Quốc, và tại Từ Khí Khẩu có nhiều cửa hàng tự tay xào cốt lẩu ngay tại chỗ. Cốt lẩu làm thủ công, hương thơm của ớt, tiêu và các loại gia vị lan tỏa khắp phố. Du khách có thể mua cốt lẩu về làm quà, sau đó tự nấu một nồi lẩu Trùng Khánh chuẩn vị ngay tại nhà. Giá khoảng 26 tệ/kg.

-  Bánh mứt quýt Bách Thảo Toàn Quất Hồng: Một món ăn vặt đặc trưng của địa phương. Bánh quýt có nhiều hương vị khác nhau, trong đó bánh quýt mật ong được đặc biệt yêu thích. Ngoài ra, cửa hàng còn có nhiều loại trái cây sấy và mứt để lựa chọn.

-  Sữa chua Cách Tang: Sữa chua kiểu Tây Tạng chính hiệu, có kết cấu đặc, mịn và béo, kết hợp cùng siro hoa quế tạo nên hương thơm nhẹ nhàng, thanh ngọt. Rất thích hợp để thưởng thức như một món trà chiều thư giãn khi dạo chơi trong cổ trấn. Giá khoảng 25 tệ/phần.