Ứng Thiên Môn Lạc Dương – Biểu tượng quyền lực của cố đô Trung Hoa

Ứng Thiên Môn là cổng chính phía nam của Tử Vi Thành tại Lạc Dương (Hà Nam, Trung Quốc), được xây dựng từ năm 605 dưới thời nhà Tùy và phát triển rực rỡ dưới triều Đường.

Đây là công trình biểu tượng của quyền lực hoàng gia, nổi bật với kiến trúc Ngũ Phượng Lâu và quy mô bậc nhất Trung Hoa cổ đại. Ngày nay, Ứng Thiên Môn là điểm du lịch nổi tiếng với show ánh sáng 3D, trải nghiệm văn hóa cung đình và các góc check-in cổ phong đặc sắc.

1. Ứng Thiên Môn là gì? Ở đâu Lạc Dương?

Ứng Thiên Môn là cổng chính phía nam của thành Tử Vi - cung điện hoàng gia của các đế chế Tùy, Đường và Vũ Chu, trung tâm chính trị của thế giới và biểu tượng của chính quyền phong kiến Trung Quốc thời bấy giờ.

Thành Tử Vi có diện tích khoảng 4,2 km vuông, gấp 6 lần diện tích Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh thời nhà Minh và nhà Thanh. Nó được biết đến với tên gọi "Cung của Vạn Cung",“Đỉnh cao của kiến trúc cung điện Trung Quốc”.

Thành Tử Vi được đặt tên theo Cung Tử Vi, biểu tượng cho nơi ở của Thiên Đế. Đây là quần thể cung điện tráng lệ nhất thế giới vào thời điểm đó. Nó nằm ở điểm cao nhất ở góc tây bắc của Lạc Dương, kinh đô của nhà Tống.

Ngay nay Di tích Ứng Thiên Môn tọa lạc tại số 23, đường Định Đỉnh Nam, quận Lão Thành, thành phố Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc.

2. Lịch sử Ứng Thiên Môn qua các triều đại Trung Quốc

Cung điện được xây dựng lần đầu tiên vào năm Dương đế thứ nhất thời nhà Tùy (năm 605 sau Công nguyên) và được sử dụng trong hơn 530 năm. Nó lần lượt trở thành nơi cai trị của chín triều đại.

Đây là cung điện hoàng gia có thời gian sử dụng lâu nhất và trải qua nhiều triều đại nhất trong lịch sử Trung Quốc.

Thời Tùy

Năm Đại Nghiệp thứ 1 đời Tùy Dạng Đế (605), Ứng Thiên Môn được khởi công xây dựng, ban đầu có tên là Tắc Thiên Môn. Trên cổng có lầu cao hai bên nối liền, phía ngoài là khu triều đường.

Chính trên tòa thành lâu này, Tùy Dạng Đế đã mở ra nghi lễ “vạn quốc lai triều”, nơi các sứ thần từ nhiều nước đến bái kiến.

Đến năm Khai Minh thứ 1 của Vương Thế Sung (619), khi Vương Thế Sung tiếm ngôi xưng đế, lập quốc hiệu Trịnh, ông đổi tên Tắc Thiên Môn (Ứng Thiên Môn) thành Thuận Thiên Môn.

Thời Sơ Đường

Năm Vũ Đức thứ 4 đời Đường Cao Tổ (621), sau khi Tần vương Lý Thế Dân đánh chiếm Lạc Dương, đã lệnh cho Khuất Đột Thông đốt cháy tòa lầu cổng của Ứng Thiên Môn.

Đầu niên hiệu Hiển Khánh (656) đời Đường Cao Tông, triều đình lệnh cho Điền Nhân Uông trùng tu lại lầu cổng, sau đó tiếp tục giao cho Vi Hồng Cơ mở rộng và xây dựng thêm.

Năm Hiển Khánh thứ 5 (660), với thân phận “chủ của vạn quốc”, Đường Cao Tông Lý Trị ra lệnh cho Bách Tế ngừng xâm lược Tân La. Vua Bách Tế Phù Dư Nghĩa Từ không tuân lệnh, vì vậy Cao Tông phái Tô Định Phương xuất binh bình định Bách Tế.

Tháng 11 năm đó, Tô Định Phương đã dâng vua Bách Tế cùng thái tử và 58 tù binh tại Tắc Thiên Môn (Ứng Thiên Môn). Sau khi chất vấn, Đường Cao Tông đã hạ chiếu tha cho họ.

Thời Võ Chu

Ngày mùng 9 tháng 9 năm Thiên Thụ nguyên niên (690), Võ Tắc Thiên đăng cơ xưng đế tại Ứng Thiên Môn, phế bỏ quốc mệnh nhà Đường, đổi quốc hiệu thành Chu, niên hiệu là Thiên Thụ.

Năm Trường Thọ nguyên niên (692), do chiếc răng đã rụng mọc lại, Võ Tắc Thiên ngự giá đến Ứng Thiên Môn, đại xá thiên hạ và đổi niên hiệu.

Năm Thần Công nguyên niên (697), từng xảy ra sự kiện có người đi xuyên qua Đoan Môn → Tắc Thiên Môn → Thông Thiên Cung mà quân lính canh giữ hoàn toàn không phát hiện.

Đến năm Thần Long nguyên niên (705) đời Đường Trung Tông, để tránh dùng tôn hiệu của Võ hậu là “Tắc Thiên Đại Thánh Hoàng Đế”, cổng được đổi tên thành Ứng Thiên Môn.

Sau đó vào tháng 11 cùng năm, để tránh tôn hiệu của Đường Trung Tông là “Ứng Thiên Hoàng Đế”, cổng lại đổi tên thành Thần Long Môn, rồi sau này lại phục hồi tên Ứng Thiên Môn.

Thời Đường Huyền Tông

Năm Khai Nguyên thứ 20 (732), Tín An vương Lý Vĩ đại phá quân Khiết Đan và quân Hề, dâng tù binh lên, Đường Huyền Tông ngự tại Ứng Thiên Môn để tiếp nhận.

Năm Khai Nguyên thứ 23 (735), Huyền Tông mở đại yến tại Ngũ Phượng Lâu (Ứng Thiên Môn). Các quan huyện, thứ sử trong phạm vi 300 dặm đều phải tự dẫn nhạc công đến dự.

Trong đó, thái thú Hà Nội còn dùng xe chở hàng trăm vũ nữ mặc gấm vóc, có người hóa trang thành tê giác hoặc voi, tạo nên khung cảnh vô cùng kỳ lạ và tráng lệ.

Năm Thiên Bảo thứ 2 (743), ngày 7 tháng 6, Ngũ Phượng Lâu tại Ứng Thiên Môn xảy ra hỏa hoạn lớn, lửa lan sang hai cửa Diên Phúc, cháy suốt cả ngày không dứt.

Thời Hậu Đường

Năm Đồng Quang nguyên niên (923), Đường Trang Tông tế trời, sau đó chính thức lên ngôi hoàng đế. Sau nghi lễ, ông ngự tại Ứng Thiên Môn tuyên chiếu đổi niên hiệu từ Thiên Hựu năm 20 thành Đồng Quang nguyên niên, đồng thời đại xá thiên hạ.

3. Kiến trúc của Ứng Thiên Môn có gì đặc biệt?

Ứng Thiên Môn là một công trình kiến trúc khổng lồ hình chữ U, tích hợp tháp cổng, tháp canh và hai tháp canh phía đông và phía tây với các hành lang ở giữa.

Cổng dài 137 mét từ đông sang tây, với hai tường răng cưa ở hai bên, mỗi tường cao 36,4 mét, xấp xỉ chiều cao của một tòa nhà mười ba tầng.

Cổng có hai lớp, lớp trên gọi là Cổng Tử Vi, và năm tòa nhà nhiều tầng được trang trí bằng bốn con phượng hoàng, do đó có tên là Tháp Ngũ Phượng.

Bên dưới tháp là ba cổng với ba lối đi: cổng trung tâm là đường hoàng gia, lối vào bên trái và lối ra bên phải.

Phía trước cổng là hai cổng đôi ba lối ra, tượng trưng cho uy quyền hoàng gia, tổng cộng mười hai cổng ở cả phía đông và phía tây. Điều này thể hiện cấp độ cao nhất của kiến trúc cổng thành cổ và đặc ân nghi lễ cao nhất mà hoàng đế được hưởng.

Ứng Thiên Môn cùng với Thiên Đường và Minh Đường được phục dựng ở phía bắc, tạo thành một bố cục kiến trúc hoàn hảo, mang đến cho Lạc Dương một bầu không khí tráng lệ như thành phố hưng thịnh dưới thời nhà Đường, sánh ngang với Đại Đường Bất Dạ Thành ở Tây An.

4. Vì sao Ứng Thiên Môn là điểm tham quan không nên bỏ lỡ ở Lạc Dương?

Ứng Thiên Môn từng là một trong những cổng thành quan trọng của Lạc Dương thời nhà Tùy và nhà Đường. Là biểu tượng của Lạc Dương trong giai đoạn này, Ứng Thiên Môn không chỉ chứng kiến những biến đổi lịch sử mà còn thể hiện sự huy hoàng của kiến trúc cổ Trung Quốc.

Ngày nay, Ứng Thiên Môn là một đơn vị bảo vệ di tích văn hóa trọng điểm quốc gia của Trung Quốc, là nơi tuyệt vời để tìm hiểu về lịch sử nhà Tùy và nhà Đường cũng như trải nghiệm văn hóa kiến trúc cổ đại ở cố đô 13 triều đại của Lạc Dương.

4.1 Không gian in đậm dấu ấn lịch sử

Tập trung quyền lực và chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử quan trọng

Ứng Thiên Môn là cổng phía nam của thành Lạc Dương thời nhà Tùy và nhà Đường, tượng trưng cho quyền lực hoàng gia và sự uy nghi quốc gia.

Ứng Thiên Môn quả thực đã chứng kiến vô số khoảnh khắc huy hoàng trong lịch sử, tiêu biểu như Đường Cao Tông tiếp nhận vua nước Bách Tế bị bắt, Võ Tắc Thiên đăng cơ xưng đế, hay Đường Huyền Tông tiếp kiến phái bộ Khiển Đường sứ Nhật Bản lần thứ 8, tất cả các nghi lễ trọng đại này đều diễn ra trên lầu cổng Ứng Thiên Môn.

Ngoài ra, ba lần đại lễ Phong Thiện của triều Đường cũng đều xuất phát từ cổng này, vì vậy Ứng Thiên Môn xứng đáng được tôn là “Đệ nhất môn của Đại Đường” và “Thiên hạ đệ nhất môn”.

Đây là cổng thành có quy cách cao nhất trong kiến trúc cổ đại Trung Hoa, đồng thời cũng trở thành nguyên mẫu cho Ngọ Môn của Tử Cấm Thành thời Minh - Thanh về sau.

Trở thành di tích khảo cổ quan trọng của Trung Quốc

Những biến động triều đại và chiến tranh đã chôn vùi cổng thành tráng lệ này, giống như các di tích cổ khác ở Lạc Dương, dưới lòng đất suốt một nghìn năm.

Mãi đến những năm 1950, các nhà khảo cổ mới phát hiện ra khu vực Ứng Thiên Môn, di tích cổng cung điện đầu tiên được khai quật ở kinh đô nhà Tùy và nhà Đường.

Trong nửa thế kỷ tiếp theo, cổng thành đã được khai quật năm lần, và trong lần khai quật thứ ba vào năm 1990, cấu trúc "cổng ba mặt" của kinh đô nhà Tùy và nhà Đường lần đầu tiên được phát hiện (trước đây, các cung điện hoàng gia chỉ sử dụng tối đa cổng hai mặt; cổng Ứng Thiên thời nhà Đường là cổng đầu tiên sử dụng cấu trúc ba mặt), sau đó được liệt kê là một trong mười phát hiện khảo cổ hàng đầu ở Trung Quốc năm đó.

4.2 Nhiều góc chụp ảnh, check in đẹp

Ứng Thiên Môn là một địa điểm hàng đầu để chụp ảnh Hán Phục ở Lạc Dương. Ở quanh khu vực này, du khách có thể tìm thấy rất nhiều góc chụp ảnh đẹp như xuyên không về thời Đường trong ánh đèn lung linh và kiến trúc cổ kính của Ứng Thiên Môn khi về đêm.

Các điểm chụp ảnh đẹp ở Ứng Thiên Môn:

- Bậc thang ở Quảng trường Bắc Ứng Thiên Môn:

Đây là vị trí lý tưởng để ngắm show ánh sáng và chụp bóng phản chiếu của tòa thành lâu, đặc biệt khi lên đèn vào buổi tối sẽ cho khung hình rất hoành tráng và đậm chất cổ phong.

Ngoài ra, ở hai bên bậc thang khá vắng vẻ và bạn có thể sử dụng những chiếc đèn lồng trong cung điện làm tiền cảnh để tạo chiều sâu cho bức ảnh.

- Hành lang phía Tây Ứng Thiên Môn:

Chọn một chiếc áo choàng cổ tròn, mẫu tựa vào một cây cột trong hành lang; nhiếp ảnh gia đứng bên ngoài hành lang, sử dụng cây cột làm "khung bố cục" để kéo người mẫu và tòa tháp thành phố ở xa lại với nhau.

- Cầu vượt đường Định Đỉnh Nam:

Được xem là góc C vị toàn cảnh đẹp nhất, rất thích hợp dùng ống kính góc rộng để lấy trọn toàn bộ Ứng Thiên Môn. Nếu đi vào ngày trời xanh hoặc lúc hoàng hôn, nền trời kết hợp cùng tòa lầu son đỏ sẽ cực kỳ ăn ảnh.

- Sân tầng 2:

Lên đến tầng thành lâu, bạn có thể phóng tầm mắt nhìn toàn bộ trục trung tâm Lạc Dương, nơi những bức tường đỏ cổ kính hòa cùng nhịp sống đô thị hiện đại tạo nên khung hình rất ấn tượng.

- Khuyết lâu:

Nếu mua vé xem show “Dạ yến cung Đường”, vé thường đi kèm đặc quyền lên Khuyết lâu. Đây là góc chụp cực đẹp với đèn lồng và bầu trời đêm đầy sao làm nền, mang cảm giác như bước vào phim cổ trang.

4.3 Trải nghiệm tham quan về đêm

Tour tham quan Ứng Thiên Môn vào ban đêm ở Lạc Dương là một trải nghiệm du lịch văn hóa độc đáo, kết hợp giữa lịch sử, công nghệ và phong cách Trung Hoa hiện đại. Dưới đây là những trải nghiệm đặc sắc du khách không thể bỏ lỡ khi ghé thăm Ứng Thiên Môn về đêm:

Trình diễn ánh sáng 3D: Được trình diễn hàng đêm tại Quảng trường phía Bắc Ứng Thiên Môn, tái hiện các cảnh tượng từ thời kỳ hưng thịnh của triều đại nhà Đường như việc Võ Tắc Thiên lên ngôi và sự xuất hiện của các sứ giả từ khắp các quốc gia. Tường thành được biến thành một "màn hình khổng lồ" bằng công nghệ chiếu 3D.

Bảo tàng AR: Bảo tàng Di tích Ứng Thiên Môn mở cửa vào ban đêm, sử dụng công nghệ AR để tái hiện cuộc sống cung đình thời nhà Đường, cho phép du khách "thưởng thức" các cung nữ múa và các quan lại bàn chuyện triều chính.

Nghệ thuật biểu diễn truyền thống Trung Quốc: Trong các dịp lễ hội, thường có những buổi biểu diễn mang tính nhập vai như "Võ Hoàng Lâm Triều" và "Thần Cung Lạc Vũ", kết hợp với các cuộc diễu hành Hán phục và các hoạt động tương tác với trang phục cổ truyền.

Các điểm tham quan lân cận: Bạn cũng có thể ghé thăm Minh Đường – Thiên Đường (những công trình kiến trúc cổ kính với cảnh đêm lung linh) và thành cổ Lạc Ấp (một địa điểm nổi tiếng để trải nghiệm Hán Phục ở Lạc Dương.

✍️✍️✍️Xem chi tiết hơn: TOP điểm tham quan Lạc Dương nổi tiếng nhất

5. Kinh nghiệm tham quan Ứng Thiên Môn Lạc Dương chi tiết

* Giờ mở cửa và giá vé

• Giờ mở cửa: 09:00 – 22:30 (buổi tối là thời điểm đẹp nhất)

• Giá vé tham khảo: ~60–80 CNY/người (có thể thay đổi theo mùa)

• Show ánh sáng 3D: thường diễn ra vào buổi tối tại quảng trường phía Bắc

* Thời điểm đẹp nhất để tham quan

• Buổi tối (19:00 – 21:30): đẹp nhất, có show ánh sáng và không gian cổ phong

• Mùa đẹp: tháng 4–6 và 9–11 (thời tiết mát, ít mưa)

• Tránh dịp lễ Trung Quốc vì rất đông khách

* Cách di chuyển đến Ứng Thiên Môn

• Từ trung tâm Lạc Dương: đi taxi ~10–15 phút

• Xe bus nội thành: nhiều tuyến đi qua khu Lão Thành

• Đi theo tour: thuận tiện nhất nếu đi từ Tây An

* Thời gian tham quan lý tưởng

Khoảng 1–2 giờ là đủ để tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm show ánh sáng.

* Tips tham quan hữu ích

• Nên mặc trang phục sáng màu hoặc Hán phục để chụp ảnh đẹp hơn

• Mang theo chân máy hoặc dùng điện thoại có chế độ chụp đêm

• Đến sớm 30 phút trước giờ show để chọn vị trí đẹp

• Kết hợp tham quan Minh Đường – Thiên Đường gần đó

* Trải nghiệm thực tế khi tham quan Ứng Thiên Môn

Theo khảo sát thực tế của đội ngũ Elite Tour trong các hành trình Lạc Dương – Tây An, cảnh quan ở Ứng Thiên Môn ấn tượng nhất vào buổi tối (khoảng 19:30 – 21:00), khi toàn bộ hệ thống ánh sáng được bật và show trình diễn 3D bắt đầu.

Không gian lúc này tái hiện rõ nét khung cảnh “Đại Đường thịnh thế”, đặc biệt phù hợp cho du khách mặc Hán phục chụp ảnh hoặc quay video.

Du khách nên dành ít nhất 1–2 giờ để tham quan toàn bộ khu vực, bao gồm quảng trường phía Bắc, hành lang hai bên và khu trưng bày bên trong. Nếu đi vào mùa cao điểm (tháng 4–10), nên đến sớm để tránh đông và có vị trí chụp ảnh đẹp.

Thông tin trong bài được tổng hợp từ tài liệu lịch sử Trung Quốc, các nguồn nghiên cứu về di tích Tùy – Đường và kinh nghiệm thực tế từ các tour Lạc Dương do Elite Tour tổ chức.