Tam Tháp Đại Lý – biểu tượng nghìn năm của Vân Nam Trung Quốc

Tam tháp Sùng Thánh Tự hay Tam Tháp Đại Lý là một trong những công trình kiến trúc cổ nhất còn được bảo tồn ở Tây Nam Trung Quốc và là những ngôi chùa Phật giáo nổi tiếng của Vân Nam.

Nằm cách thành cổ Đại Lý 1,5 km về phía tây bắc, thuộc Khu tự trị dân tộc Bạch Đại Lý, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, Tam Tháp Đại Lý hướng núi Thương Sơn ở phía Tây, hướng hồ Nhĩ Hải ở hướng Đông và có lịch sử bắt nguồn từ thời Nam Chiếu và Đại Lý, cách đây gần 1200 năm.

1. Giới thiệu Tam Tháp Đại Lý - Biểu tượng lịch sử của Đại Lý

Tam Tháp Đại Lý là quần thể ba ngôi tháp Phật giáo cổ nổi tiếng nằm tại thành phố Đại Lý, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Công trình được xây dựng từ thời Nam Chiếu cách đây hơn 1.200 năm và được xem là biểu tượng lịch sử – văn hóa quan trọng của vùng Đại Lý.

1.1 Tam Tháp Đại Lý ở đâu?

Tam Tháp Đại Lý nằm trên đường Văn Bút, thị trấn Đại Lý, thành phố Đại Lý, châu tự trị Đại Lý, tỉnh Vân Nam.

Sở hữu vị trí đắc địa lưng tựa núi Thương Sơn, mặt hướng hồ Nhĩ Hải, cách thành cổ Đại Lý chỉ khoảng 1.5km, Tam Tháp Đại Lý không chỉ đơn thuần là những công trình kiến trúc Phật Giáo, mà là những tượng đài khắc ghi dấu ấn thời gian, những minh chứng lịch sử trường tồn thể hiện linh hồn văn hóa của Đại Lý.

1.2 Tam Tháp được xây dựng từ khi nào?

Tam Tháp Đại Lý bao gồm 3 toà tháp có lịch sử lâu đời: Tháp lớn có tên Thiên Tầm, được xây dựng lần đầu vào thời Nam Chiếu, dưới triều vua Khuyến Phong Hựu (khoảng năm 823 - 859).

Hai tháp nhỏ nằm ở phía nam và phía bắc, được xây dựng vào thời Đại Lý quốc, dưới thời các vua Đoàn Chính Nghiêm và Đoàn Chính Hưng (khoảng 1108 - 1172). 

2. Kiến trúc độc đáo của Tam Tháp Đại Lý

2.1 Bố cục ba tòa tháp

Tam Tháp Đại Lý được bố trí theo hình tam giác, với tháp Thiên Tầm ở giữa và hai tháp nhỏ hơn nằm hai bên phía bắc và phía nam. Điều thú vị là hai ngôi tháp này không đứng thẳng mà có xu hướng nghiêng về phía nhau.

Tháp phía nam nghiêng một góc 18°, chóp tháp lệch 93 cm và hướng về phía tây bắc. Tháp phía bắc nghiêng một góc 12°, chóp tháp lệch 90 cm và hướng về phía tây nam.

Hai ngôi chùa tháp nhỏ này đứng cách nhau gần 100 mét, được bố trí gọn gàng và đối xứng ở hai phía bắc và nam của tháp chính Thiên Tầm, giống như hai người lính canh trung thành lặng lẽ bảo vệ ngôi chùa trung tâm.

Ba công trình bổ sung cho nhau, tạo thành một tổng thể hài hòa và trang nghiêm.

Bố cục "ba chân" của Tam Tháp Đại Lý dựa trên "ba thế lực - trời, đất và người" trong Kinh Dịch - ba ngôi chùa không chỉ là hiện thân của "Tam Bảo" trong Phật giáo, mà còn là tầm nhìn tối thượng của vương quốc Nam Chiếu cổ đại về sự chung sống hài hòa giữa trời, đất và con người.

2.2 Nghệ thuật điêu khắc và trang trí

Tháp chính Thiên Tầm là tháp gạch rỗng hình vuông 16 tầng hình trụ vuông, xây bằng gạch rỗng với các mái hiên san sát nhau, mỗi tầng đều toát lên vẻ tinh tế và vững chắc. Toà tháp cao 69,13 m sừng sững, như thể xuyên thủng cả tầng mây, thể hiện rõ phong cách kiến trúc thịnh vượng và huy hoàng thời Đường.

Hai tháp nhỏ Bắc Namlà cặp tháp gạch 10 tầng hình bát giác, kiểu mái hiên chồng dày, với đường nét tổng thể thuôn hình nón, phản ánh phong cách kiến trúc thời Tống.

Cả hai tháp đều cao 42,19 m, mặc dù hơi thấp hơn tháp Thiên Tầm, nhưng hiện diện của hai toà tháp lại tạo thêm nét năng động và hài hòa cho toàn bộ quần thể.

Bước vào Tam Tháp, bạn sẽ bị mê hoặc bởi sự tinh xảo trong kiến trúc. Các phù điêu trên tháp vô cùng đẹp mắt, miêu tả sống động văn hóa tôn giáo và đời sống thường nhật của Đại Lý cổ đại.

Những phù điêu này dường như kể lại những câu chuyện cổ xưa, gợi lên hình ảnh về vinh quang một thời của Đại Lý.

Từ góc độ kiến trúc, từng chi tiết của Tam Tháp đều đáng được chiêm ngưỡng. Cấu trúc vuông vức của tháp Thiên Tầm rất vững chắc, với các lớp mái hiên dần dần hướng lên trên, tăng thêm sự ổn định và tạo nên vẻ đẹp nhịp nhàng.

Mái hiên hơi cong lên ở mỗi tầng giống như một con chim đang dang rộng đôi cánh, nhẹ nhàng và uyển chuyển. Thiết kế hình bát giác của tháp nhỏ hơn thậm chí còn tinh tế hơn, với những đường nét sắc sảo và mái hiên được chế tác tỉ mỉ. Mỗi viên gạch đều khớp hoàn hảo, thể hiện trình độ tay nghề cực kỳ cao.

Mặc dù các họa tiết chạm khắc trên những tháp này đã trường tồn theo thời gian, vẻ đẹp xưa kia của chúng vẫn còn hiện hữu. Những hoa văn và thiết kế đó, có lẽ là biểu tượng Phật giáo hoặc phản ánh cuộc sống thường nhật thời bấy giờ, cung cấp những tư liệu quý giá để hiểu về văn hóa và nghệ thuật của Đại Lý cổ đại.

3. Ý nghĩa văn hóa và tôn giáo của Tam Tháp

Ngoài phong cách kiến trúc, ba ngôi tháp của chùa Trùng Sinh còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Người ta tin rằng, việc xây dựng Tam Tháp Đại Lý có mối liên hệ mật thiết với sự lan rộng của Phật giáo, phản ánh sự thờ phụng và niềm tin vào Phật giáo trong xã hội Trung Quốc thời bấy giờ.

Tam Tháp Chùa Sùng Thánh từng là ngôi chùa quốc gia, là trung tâm hoạt động Phật giáo trong thời kỳ Nam Chiếu và Đại Lý, thu hút một lượng lớn tín đồ và tăng lữ. Bố cục chặt chẽ và và quy mô tráng lệ của ngôi chùa thể hiện tầm ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa Phật giáo ở vùng Đại Lý.

Tam Tháp không chỉ là biểu tượng của tín ngưỡng tôn giáo mà còn là minh chứng cho sự thịnh vượng của văn hóa xã hội thời đó, cho thấy vị trí quan trọng của Phật giáo trong văn hóa địa phương.

Ngoài ý nghĩa về kiến trúc và Phật giáo, khi xây dựng các ngôi tháp này, người ta còn hy vọng dùng phương pháp này để ngăn lũ lụt và bảo vệ sự bình yên của khu vực. Và kể từ khi được xây dựng đến nay, Tam Tháp Sùng Thánh Tự giống như vị thần bảo hộ bình yên của Đại Lý và một biểu tượng văn hoá qua nhiều thế hệ của người dân nơi đây.

4. Kinh nghiệm tham quan Tam Tháp Đại Lý

4.1 Thời điểm đẹp nhất để tham quan

Mùa tham quan đẹp nhất

Cây bạch quả xung quanh ba tháp có thể sẽ chuyển sang màu vàng vào tầm tháng 11-12, tạo nên những bức ảnh vô cùng rực rỡ. Thời tiết vào thời điểm này cũng rất đẹp và dễ chịu, thuận tiện đi tham quan và chụp ảnh.

Ngoài ra, mùa đông và mùa xuân là thời điểm lý tưởng nhất để tham quan Tam Tháp. Ánh nắng trong veo và hiệu ứng ánh sáng, bóng đổ tuyệt đẹp, giúp bạn chiêm ngưỡng trọn vẹn vẻ đẹp và sức hút của ngôi chùa cổ kính này.

Thời điểm tham quan tốt nhất trong ngày

Nên đến vào khoảng 9 giờ sáng hoặc 4 giờ chiều, vì lúc đó ánh sáng tốt hơn, giúp chụp được những bức ảnh ba tháp sáng rõ hơn.

4.2 Giá vé và giờ mở cửa

Giờ mở cửa:

+ Từ ngày 1 tháng 5 đến ngày 30 tháng 10: 07:10-19:00

+ Từ ngày 1 tháng 11 đến ngày 30 tháng 4 năm sau: 08:00-17:30

Giá vé mua tại quầy là 75 tệ/người, đặt vé trực tuyến là 61 tệ, và cần thêm 83 tệ cho xe buýt tham quan (bao gồm phí vào cửa Công viên Tam Tháp Đảo Ảnh). Nên đi tuyến xe buýt đặc biệt Tam Tháp từ ga Đại Lý, đi qua thành cổ Đại Lý.

4.3 Các điểm check-in nổi bật

Chùa Sùng Thánh:

Chùa Sùng Thánh, một công trình cổ kính được xây dựng lại, mang đậm không khí vương giả của các vương quốc Nam Chiếu và Đại Lý. Các công trình chính của chùa nằm ở phía tây của Tam Tháp. Bước qua cổng chùa như thể bước trở lại thời kỳ hoàng kim của Phật giáo.

Những bức tường đỏ và ngói vàng lấp lánh dưới ánh mặt trời, những mái hiên cong vút hé lộ vẻ uy nghi của một ngôi chùa hoàng gia.

Các điện thờ được bố trí hài hòa và ngăn nắp, tượng Phật trang nghiêm và uy nghi, những cây bách cổ thụ vươn lên trời, khói hương thoang thoảng trong không khí, khắp nơi đều thấm đẫm một bầu không khí tôn giáo sâu lắng.

Công viên Tam Tháp Đảo Ảnh:

Một công viên nhỏ nằm ngoài khu thắng cảnh, là địa điểm chụp ảnh kinh điển trên tờ vé vào cửa của chùa và là nơi lý tưởng nhất để chụp ảnh phản chiếu Tam Tháp. Hình ảnh uy nghi của ba tháp được phản chiếu hoàn hảo, tạo nên cảnh tượng độc đáo "Tam Tháp Cửu Ảnh".

Vào lúc bình minh hay hoàng hôn, ánh sáng dịu nhẹ vuốt ve mặt nước, tạo nên trò chơi ánh sáng và bóng tối như mở ra một cánh cổng xuyên thời gian, đưa ta trở về vương quốc Đại Lý cổ đại.

Vọng Hải Lâu:

Tòa nhà cao nhất trong chùa, leo lên đây bạn có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh núi Thương Sơn và hồ Nhĩ Hải. Từ những bông hoa rực rỡ của mùa xuân, màu xanh tươi mát của mùa hè, sắc vàng óng của mùa thu, đến tuyết trắng tinh khôi của mùa đông, nơi "phong, hoa, tuyết, nguyệt" của Đại Lý hiện ra trọn vẹn và rõ nét.

Lầu chuông Nam Chiếu: Địa điểm này rất lý tưởng để chụp ảnh. Có nhiều vị trí để chụp ảnh với hai tháp nhỏ, tam tháp và toàn thể chùa Sùng Thánh từ đây.

Quảng trường Đại Bằng Kim Sí Điểu: Nổi bật với những trụ đá được điêu khắc tỉ mỉ thành đài sen, tháp trụ. Bối cảnh chụp ảnh rất độc đáo.

Tụ Ảnh Trì: Một hồ nước nhỏ phía sau Tam Tháp. Đây là địa điểm lý tưởng để chụp ảnh phản chiếu ba toà tháp. Khi chụp, đứng trên bệ phía sau, dùng hoa phía trước làm tiền cảnh sẽ tạo góc ảnh rất thú vị.

Thiên Không Chi Kính: Nằm trước Quảng trường Tam Tháp, chụp ảnh miễn phí nhưng cần xếp hàng.

Thiên Long Trì: Đi dọc theo đường ra cổng phía Nam sẽ thấy. Ở đây có thể ngồi trên tảng đá để chụp ảnh cùng Tam Tháp.

Cổng núi chùa Sùng Thánh: Lối vào chùa Trùng Sinh, là cổng vòm lớn nhất và tinh xảo nhất.

Lưu ý: Toàn bộ khu thắng cảnh dài khoảng 7km và mất từ 3 đến 5 giờ để tham quan hết. Để tiết kiệm sức lực, bạn có thể đi xe điện từ cổng vào khu thắng cảnh đến chính điện của chùa Sùng Thánh và tham quan chùa từ trong ra ngoài theo trục trung tâm, tránh phải leo dốc.