Tường Thành Nam Kinh ở đâu? Kinh nghiệm tham quan cần biết

Tường thành Nam Kinh là công trình phòng thủ của kinh đô thời Minh, nằm tại thành phố Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Với khoảng 25,1 km còn được bảo tồn, nơi đây hấp dẫn bởi kiến trúc thành quách, những viên gạch khắc chữ và cảnh quan nhìn từ trên cao.

Nếu thích ngắm hồ Huyền Vũ và chụp ảnh chùa Kê Minh, bạn có thể chọn đoạn Đài Thành gần Giải Phóng Môn. Nếu muốn tìm hiểu hệ thống phòng thủ thành cổ Nam Kinh, khu Trung Hoa Môn là lựa chọn phù hợp hơn.

Thông tin nhanh về tường thành Nam Kinh

1. Giới thiệu về tường thành Nam Kinh

Tường thành Nam Kinh (南京城墙), còn được gọi là Tường thành Minh Nam Kinh, là hệ thống tường thành bảo vệ kinh đô được xây dựng dưới triều Minh.

Đây là công trình quân sự được Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương cho xây dựng trong suốt 28 năm, từ năm 1366 đến 1393, vào giai đoạn giữa và cuối thế kỷ XIV, với sự tham gia của hàng triệu thợ xây, nhằm tạo ra hệ thống thành quách bảo vệ kinh đô.

Đây là tường thành đô thị bằng gạch đá dài nhất thế giới còn tồn tại, kỹ thuật xây dựng thành cũng đạt đến đỉnh cao trong lịch sử xây dựng thành quách Trung Quốc.

Xét cả về lịch sử lẫn quy mô hiện nay, Tường thành Nam Kinh có thể xem là một trong những công trình thành quách có quy mô và chiều dài nổi bật nhất thế giới Hiện nay, phần tường thành còn tồn tại dài khoảng 25,1 km.

Tường thành được xây dựng dựa vào địa hình núi non và sông hồ, tạo nên bố cục độc đáo cùng hệ thống phòng thủ hoàn chỉnh. Trong quá trình xây dựng, người xưa sử dụng rộng rãi kết cấu gạch đá kết hợp với vữa gạo nếp để tăng độ chắc chắn.

Trên nhiều viên gạch thành còn lưu lại những dòng chữ khắc ghi tên người thợ và đơn vị phụ trách sản xuất – kỹ thuật “vật lặc công danh” (物勒工名), nhằm truy rõ trách nhiệm và đảm bảo chất lượng công trình.

Tường thành Nam Kinh là một trong những đại diện tiêu biểu cho kỹ thuật xây dựng thành quách thời cổ đại của Trung Quốc.

Hiện nay, công trình được xếp vào Đơn vị Bảo tồn Di tích Văn hóa Trọng điểm Quốc gia, đồng thời là một phần cốt lõi trong hồ sơ đề cử “Tường thành Trung Quốc thời Minh – Thanh” trở thành Di sản Văn hóa Thế giới.

2. Kiến trúc Tường thành Nam Kinh có gì đặc biệt?

2.1 Cấu tạo của Tường thành Nam Kinh

Tường thành Minh Nam Kinh được cấu thành từ 4 lớp thành quách từ trong ra ngoài: Cung thành, Hoàng thành, Kinh thành và Ngoại Quách. Riêng tường Kinh thành, thường được gọi là Tường thành Nam Kinh, có tổng chiều dài 35,267 km, trong đó khoảng 25,091 km hiện vẫn được bảo tồn tương đối nguyên vẹn.

- Kiến trúc và bố cục: Khác với kiểu thành hình vuông hoặc hình chữ nhật truyền thống, Tường thành Nam Kinh được xây dựng tựa núi, kề sông hồ, bố cục tự do thuận theo địa hình tự nhiên, qua đó tăng cường khả năng phòng thủ.

- Ngoại Quách: Có chu vi khoảng 60 km, bao quanh diện tích khoảng 230 km², với tổng cộng 18 cổng thành được xây dựng qua các giai đoạn.

- Vật liệu xây dựng: Tường thành được xây dựng quy mô lớn bằng gạch và đá, sử dụng loại vữa vôi pha với các thành phần thực vật giàu tinh bột làm chất kết dính. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy trong vữa có chứa tinh bột, được cho là có thể sử dụng nước gạo nếp hoặc các thành phần tương tự.

- Quy mô phòng thủ: Để tăng khả năng chống lại các loại hỏa khí thời bấy giờ, tường thành được xây dựng với độ dày và chiều cao vượt trội so với nhiều tường thành cổ khác. Một số đoạn có chiều cao hơn 20 m.

- Hệ thống cổng thành: Các cổng thành có kết cấu vô cùng phức tạp. Tiêu biểu như Trung Hoa Môn được thiết kế với 3 lớp ủng thành và 27 khoang ẩn quân, tạo thành một hệ thống pháo đài - ủng thành có kết cấu phức tạp và được bảo tồn tương đối hoàn chỉnh.

- Kết cấu “tường trong tường”: Tại một số đoạn còn phát hiện kết cấu “tường trong tường”, tức những bức tường thành thấp được xây dựng từ giai đoạn trước nằm bên trong phần tường thành được xây dựng về sau. Đây là dấu tích cho thấy quá trình mở rộng và xây dựng bổ sung của Tường thành Nam Kinh qua các thời kỳ.

2.2 Điểm đặc biệt trong công nghệ xây dựng tường thành Nam Kinh

Tường thành Nam Kinh được xây dựng quy mô lớn bằng gạch và đá. Một số đoạn, tiêu biểu như khu vực Trung Hoa Môn, được xây hoàn toàn bằng những khối đá dài.

Các bức tường được xếp từ chân lên đỉnh bằng những tảng đá lớn, với chiều dài mỗi khối khoảng 1m, khối lớn nhất có trọng lượng lên tới hơn 1 tấn. Phần nền móng của các cổng thành cũng được xây bằng những khối đá khổng lồ.

Chất kết dính chủ yếu là vữa vôi pha trộn với nước gạo nếp, nước cao lương và các chất hữu cơ khác, nhằm tăng khả năng đông kết và độ bền của công trình. Kết quả kiểm nghiệm bằng công nghệ hiện đại cũng xác nhận trong các mẫu chất kết dính của tường thành có chứa thành phần tinh bột.

Thời Minh áp dụng chế độ trách nhiệm “vật lặc công danh”, yêu cầu trên mỗi viên gạch phải khắc thông tin của nhiều cấp nhân sự chịu trách nhiệm, từ quan viên giám sát xây dựng cho đến người trực tiếp sản xuất gạch.

Tiêu chuẩn nghiệm thu khi đó là “gõ phải có tiếng, bẻ không được có lỗ”, tức viên gạch phải chắc chắn, đặc và đạt chất lượng.

Một số đoạn tường thành có chiều cao trên 20 m, đồng thời được xây dựng cao và dày hơn nhằm tăng khả năng chống lại các loại hỏa khí. Công trình còn sáng tạo áp dụng mô hình ủng thành nội; tiêu biểu như Trung Hoa Môn được thiết kế với ba lớp ủng thành liên tiếp.

3. Nên tham quan đoạn nào của Tường thành Nam Kinh?

3.1 Một số đoạn Tường Thành và đặc điểm du lịch

- Đoạn Đài Thành (khu vực gần cổng Giải Phóng): Đây là lựa chọn được ưu tiên nhất. Đoạn thành được bảo tồn khá tốt, từ trên cao có thể phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh hồ Huyền Vũ và nhìn xa tới chùa Kê Minh, rất thích hợp để chụp ảnh.

- Trung Hoa Môn (còn gọi là Tụ Bảo Môn): Là cổng thành có quy mô lớn nhất và kết cấu phức tạp nhất còn được bảo tồn. Nơi đây có 3 lớp ủng thành và 27 khoang ẩn quân, rất phù hợp với những ai muốn tìm hiểu về hệ thống phòng thủ thành cổ thời xưa.

- Thần Sách Môn: Một trong những điểm lên thành ở tuyến phía Bắc. Từ đây có thể bắt đầu hành trình men theo tường thành về phía Thái Bình Môn, cảnh quan dọc đường khá đẹp.

- Dịch Giang Môn: Lượng khách tương đối ít hơn. Sau khi lên thành có thể bắt được những góc chụp tường thành và lầu thành trong cùng một khung hình, thích hợp với những ai yêu thích không gian yên tĩnh.

3.2 Điểm tham quan nổi bật nhất của tường thành Nam Kinh

Tường thành Nam Kinh rất dài, mỗi đoạn lại có cảnh quan và trải nghiệm khác nhau. Chọn đúng đoạn sẽ giúp bạn đỡ mất thời gian và công sức di chuyển, dưới đây là 3 khu vực đáng cân nhắc:

3.3 Đoạn Đài Thành (cổng lên thành Giải Phóng Môn)

Phù hợp với những ai lần đầu đến Nam Kinh, đặc biệt nếu muốn ngắm cảnh và chụp ảnh.

- Điểm nổi bật: Một bên là hồ Huyền Vũ, một bên là chùa Kê Minh và Tòa nhà Tử Phong, tạo nên khung cảnh hội tụ đủ “núi – nước – thành – rừng” trong cùng một bức ảnh.

- Trải nghiệm: Cung đường vừa phải, đi khoảng 1–1,5 giờ là khá thoải mái, không quá mệt. Khoảng 16:00–18:00, vào thời điểm hoàng hôn, ánh sáng đẹp và chụp ảnh rất ấn tượng.

- Tham quan ban đêm: Buổi tối có show ánh sáng “Thịnh Thế Kim Lăng Quyển”, ánh đèn chiếu lên tường thành tạo nên không gian đặc biệt ấn tượng.

Đoạn Trung Hoa Môn – Ủng thành (lối vào phía Nam Trung Hoa Môn)

Phù hợp với những ai yêu thích lịch sử và kiến trúc cổ.

- Điểm nổi bật: Đây là một trong những ủng thành được bảo tồn hoàn chỉnh nhất thế giới, với 3 lớp ủng thành và 27 khoang ẩn quân. Du khách còn có thể quan sát kết cấu “tường trong tường”, là dấu tích của tường thành Nam Đường cổ.

- Trải nghiệm: Có thể kết hợp tham quan Bảo tàng Tường thành Nam Kinh. Bảo tàng miễn phí nhưng cần đặt lịch trước. Sau khi tham quan xong, có thể đi bộ đến Lão Môn Đông để thưởng thức các món ăn vặt đặc trưng.

- Tham quan ban đêm: Từ thứ Sáu đến Chủ nhật, buổi tối có chương trình trình diễn ánh sáng “Tâm Ấn - Trung Hoa Môn”, mang đến trải nghiệm thị giác khá ấn tượng.

Đoạn Thạch Đầu Thành (cổng lên thành Thanh Lương Môn)

Phù hợp với những ai muốn đi dạo thư giãn, không quá chú trọng tham quan chuyên sâu.

- Điểm nổi bật: Có thể tham quan di tích Quỷ Diện Thành. Khu vực này tương đối vắng và yên tĩnh, thích hợp để thong thả tản bộ, đặc biệt nếu đi cùng người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ.

- Chi phí: Mở cửa miễn phí, không cần mua vé.

4. Trải nghiệm và kinh nghiệm tham quan Tường thành Nam Kinh

4.1 Đi bộ trên tường thành và ngắm cảnh

Khu thắng cảnh Đài Thành thuộc Tường thành Nam Kinh nằm tại số 8 Giải Phóng Môn là một trong những đoạn tường thành Minh còn tồn tại tiêu biểu nhất và được nhiều du khách tới tham quan ngắm cảnh nhất.

Du khách có thể bắt đầu từ cổng lên thành Thái Bình Môn, sau đó đi bộ men theo tường thành về phía Thần Sách Môn, vừa tản bộ vừa chiêm ngưỡng cảnh quan đặc trưng “sơn – thủy – thành – lâm” của Nam Kinh.

Là không gian kết hợp giữa bảo tồn di sản và du lịch văn hóa, khu vực này được trang bị lối đi lên thành, các đài quan cảnh… Từ trên thành có thể bao quát toàn cảnh hồ Huyền Vũ, phóng tầm mắt về núi Tử Kim, đồng thời nhìn sang tháp Dược Sư Phật của chùa Kê Minh và ngắm nhìn diện mạo đô thị hiện đại của Nam Kinh.

4.2 Chụp ảnh tại Tường thành Nam Kinh

Ở thắng cảnh Tường thành Nam Kinh, khu vực đẹp và dễ chụp nhất là đoạn Đài Thành: một bên là hồ Huyền Vũ, một bên là chùa Kê Minh; đặc biệt có thể bắt được khung hình chùa Kê Minh và Tòa nhà Tử Phong, tạo nên sự giao thoa thú vị giữa kiến trúc cổ và đô thị hiện đại. Thời điểm hoàng hôn là lúc cảnh sắc đẹp nhất.

Gợi ý các tuyến chụp ảnh

- Tuyến HOT mạng xã hội – Đoạn Đài Thành: Lên thành từ Giải Phóng Môn, sau đó đi bộ về phía Huyền Vũ Môn. Góc chụp kinh điển nằm tại lầu thành Giải Phóng Môn, nơi có thể lấy trọn “tường thành + chùa Kê Minh + hồ Huyền Vũ” trong cùng một khung hình. Mặc Hán phục để chụp ảnh sẽ càng nổi bật.

- Tuyến khám phá lịch sử –Trung Hoa Môn: Lên thành từ pháo đài Trung Hoa Môn, nơi có ủng thành quy mô lớn và kết cấu đặc biệt. Buổi chiều tối có thể chụp ảnh ngược sáng, buổi tối còn có show ánh sáng 3D, tạo không khí rất ấn tượng.

- Tuyến thong thả – Đoạn Nghi Phượng Môn & Thanh Lương Môn: Đây là cung đường được nhiều người địa phương yêu thích, tương đối vắng và yên tĩnh. Từ đây có thể phóng tầm mắt về lầu Duyệt Giang, phía dưới chân thành là công viên Tú Cầu và Tiểu Đào Viên, rất thích hợp để chụp những bức ảnh mang màu sắc đời thường, nhẹ nhàng.

Các góc chụp nổi bật và cách chụp

- Lầu thành Giải Phóng Môn: Lấy chùa Kê Minh làm phông nền, chụp combo tường thành & chùa cổ kinh điển. Buổi sáng ánh sáng thuận, còn chiều tối ánh nắng dịu hơn và tạo chiều sâu đẹp cho khung hình.

- Khu vực cổng vòm tại Ủng thành Trung Hoa Môn: Tận dụng phần sáng – tối của cổng thành để chụp ảnh người ngược sáng, tạo cảm giác có câu chuyện và chiều sâu.

- Khe tường tại đoạn Huyền Vũ Môn: Thử chụp từ góc thấp hướng lên, đưa hồ Huyền Vũ và bầu trời vào khung hình. Góc máy này vừa giúp tạo cảm giác cao thoáng, vừa khiến tỷ lệ cơ thể đẹp hơn.

- Những viên gạch thành cổ: Trên nhiều viên gạch của Tường thành Nam Kinh có khắc tên người làm gạch, gắn với chế độ trách nhiệm “vật lặc công danh” thời Minh. Có thể chụp cận cảnh từ trên xuống để làm nổi bật dấu tích thời gian và chất liệu lịch sử của tường thành.

Thời gian chụp ảnh tốt nhất

- Sáng sớm (4:30–6:00): Khoảng thời gian lý tưởng để chụp toàn cảnh thành quách. Ít người, đôi khi có sương sớm, khiến đường nét tường thành ẩn hiện trong màn sương, tạo cảm giác rất có không khí.

- Chiều tối (~1 giờ trước khi nắng tắt): Ánh nắng cuối ngày phủ sắc vàng lên tường thành và mặt hồ, dễ tạo hiệu ứng ảnh như phim. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để chụp chùa Kê Minh và Tòa nhà Tử Phong trong cùng một khung hình.

*** Lưu ý:

- Nên tránh giữa trưa vì ánh sáng quá gắt khiến bề mặt gạch đá bị cứng, các tòa nhà kính dễ bị phản sáng mạnh, ảnh thường khó có độ mềm và chiều sâu.

- Trang phục nên chọn các tông màu sáng như trắng, kem tạo tương phản đẹp với màu gạch xanh xám của tường thành. Nếu mặc Hán phục, ảnh tại đoạn Đài Thành sẽ càng nổi bật.

Mẹo chụp chùa Kê Minh: Có thể sử dụng ống kính tele khoảng 100 mm, đứng trên đoạn tường thành Đài Thành ở Giải Phóng Môn rồi đi về phía Đông vài trăm mét, sau đó quay lại lấy góc.

Cách này có thể tạo hiệu ứng tháp Dược Sư và Tòa nhà Tử Phong như nằm chồng lên nhau trong cùng một khung hình. Vào dịp Tết Nguyên đán, khi tháp Dược Sư được thắp sáng màu ảnh sẽ đặc biệt đẹp.

4.3 Tuyến đường tham quan đề xuất

Hiện nay Tường thành Nam Kinh chưa thể đi trọn một vòng, bởi một số đoạn chưa mở cửa hoặc chỉ còn di tích nên không thể đi xuyên suốt. Vì vậy, du khách có thể lựa chọn tham quan theo từng cung đường. Hai tuyến được gợi ý là:

- Tuyến phía Bắc – đoạn Đài Thành

Lộ trình: Thần Sách Môn → Huyền Vũ Môn → Giải Phóng Môn (Đài Thành) → Lâm Hồ Sảnh → Thái Bình Môn

Tổng chiều dài khoảng 6 km. Dọc đường có thể ngắm hồ Huyền Vũ và chùa Kê Minh, cảnh sắc khá đẹp.

- Đoạn Đông Thủy Quan:

Lộ trình: Đông Thủy Quan → Tập Khánh Môn

Tuyến này có thể kết hợp tham quan ủng thành Trung Hoa Môn và khu vực cửa vào sông Tần Hoài, phù hợp với những du khách yêu thích lịch sử và kiến trúc cổ.

4.4 Vé và thời gian mở cửa

- Các đoạn có thu phí: Đoạn từ Thần Sách Môn đến Thái Bình Môn, Đông Thủy Quan đến Tập Khánh Môn... cần mua vé. Vé người lớn khoảng 30 tệ, học sinh, người cao tuổi và một số đối tượng khác được hưởng mức giá ưu đãi.

- Các đoạn miễn phí: Một số cổng lên thành như Thanh Lương Môn, Dịch Giang Môn được mở cửa miễn phí.

- Thời gian mở cửa: Ban ngày thường từ 8:30 – 17:00. Một số đoạn như khu vực Giải Phóng Môn có mở cửa buổi tối; từ tháng 4 đến tháng 10 có thể tham quan đến 22:00, từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau đến 21:00.

- Tham quan ban đêm: Trung Hoa Môn có các chương trình biểu diễn thực cảnh vào buổi tối. Nếu muốn trải nghiệm vẻ đẹp của tường thành về đêm, có thể ưu tiên khu vực này.

4.5 Gợi ý điểm tham quan nên kết hợp

Tường thành Nam Kinh nằm ngay sát hồ Huyền Vũ, về cơ bản có thể hình dung là bên ngoài tường thành chính là hồ. Từ các cổng lên thành như Huyền Vũ Môn, Giải Phóng Môn, du khách có thể trực tiếp ngắm toàn cảnh hồ từ trên cao.

Tuy nhiên, Tường thành Nam Kinh bao quanh khu phố cổ theo từng đoạn, nên mỗi khu vực lại nằm gần những điểm tham quan khác nhau. Tùy vào cổng lên thành mà bạn có thể lựa chọn tuyến phù hợp:

- Đoạn Thần Sách Môn – Thái Bình Môn (tuyến Đông Bắc): Đi qua khu vực hồ Huyền Vũ, chùa Kê Minh và công viên Cửu Hoa Sơn, đây được xem là một trong những cung đường tiêu biểu để ngắm cảnh “núi – nước – thành – rừng” của Nam Kinh. Đặc biệt, đoạn gần Giải Phóng Môn có thể chụp được khung hình kết hợp chùa cổ và mặt hồ rất đẹp.

- Đoạn Đông Thủy Quan – Tập Khánh Môn (tuyến phía Nam): Nằm gần Phu Tử Miếu và Lão Môn Đông, rất thuận tiện để kết hợp tham quan. Sau khi đi tường thành có thể đi bộ thẳng tới khu vực sông Tần Hoài để thưởng thức các món ăn vặt địa phương, trên đường còn có thể ghé Đại Báo Ân Tự.

- Đoạn Phú Quý Sơn – Lam Kỳ Nhai (tuyến phía Đông): Gần khu thắng cảnh núi Trung Sơn, công viên Tỳ Bà Hồ và Vườn thực vật Trung Sơn.

- Đoạn Thanh Lương Môn – Trung Ương Môn (tuyến phía Tây): Dọc tuyến có các điểm tham quan như núi Thanh Lương, Thạch Đầu Thành và lầu Duyệt Giang.

Vì vậy, nếu ngắm cảnh thì bạn có thể ưu tiên tuyến Đông Bắc để ngắm hồ Huyền Vũ và chùa Kê Minh, ngoài ra có thể chọn tuyến phía Nam để kết hợp tham quan Phu Tử Miếu và Lão Môn Đông.