Chùa Thanh Long Tây An – Điểm đến Phật giáo thanh tịnh giữa cố đô

Chùa Thanh Long là một trong những địa điểm du lịch nổi bật tại Tây An, nổi tiếng với hiên đường hoa anh đào đẹp nhất Tây An, tổ đình Phật giáo Mật tông, có ảnh hưởng trực tiếp đến Nhật Bản và vị trí thuận tiện, cách Đại Nhạn Tháp khoảng 2km.

Đây là điểm tham quan phù hợp với du khách thích check-in cảnh đẹp mùa xuân, người quan tâm văn hóa – lịch sử nhà Đường và khách đi tour Tây An ngắn ngày.

1. Chùa Thanh Long ở đâu Tây An?

Chùa Thanh Long, còn được gọi là chùa Thạch Phật, thuộc vùng cao nguyên Lạc Du Nguyên, tọa lạc tại số 1, phía bắc thôn Thiết Lư Miếu, đường Tây Ảnh, quận Nhạn Tháp, phía nam thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc, cách Đại Nhạn Tháp khoảng 2 km.

Theo ghi chép, chùa được xây dựng lần đầu vào năm thứ hai niên hiệu Khai Hoàng thời nhà Tùy (582 sau Công nguyên) và ban đầu có tên là "Linh Cảm Tự", tọa lạc tại phường Tân Xương bên trong cửa Diên Hưng của thành Trường An thời nhà Đường.

Năm Long Sóc thứ 2 đời Đường Cao Tông (662), công chúa Thành Dương mắc bệnh. Sau khi được cao tăng tụng kinh Kinh Quán Âm cầu phúc thì khỏi bệnh, công chúa đã tâu xin trùng tu chùa Linh Cảm và đổi tên thành chùa Quán Âm.

Đến năm thứ hai niên hiệu Cảnh Vân thời nhà Đường (711), chùa lại được đổi tên thành chùa Thanh Long.

Trong thời kỳ Vạn Lịch của triều đại Minh, chùa Thanh Long đã bị phá hủy và không còn công trình nào trên mặt đất; tàn tích của các điện thờ bị chôn vùi dưới lòng đất.

Năm 1973, nền móng của tháp và hai điện thờ của chùa Thanh Long được khai quật. Tháng 5 năm 1982, một đài tưởng niệm Kukai được xây dựng trên khu đất của chùa Thanh Long.

Sau đó, một đài tưởng niệm Kukai, cùng một số công trình kiến trúc theo phong cách cổ cũng được xây dựng. Vào tháng 2 năm 1984, điện số 4 của chùa Thanh Long đã được phục chế thành công.

Năm 1985, Nhật Bản đã thu thập 11 giống hoa anh đào nổi tiếng từ khắp cả nước và tặng chúng cho Khu thắng cảnh Di tích Chùa Thanh Long.

2. Giá trị lịch sử và văn hóa nổi bật của Chùa Thanh Long

2.1 Trung tâm Phật giáo Mật tông thời Đường

Chùa Thanh Long, một ngôi chùa Phật giáo nổi tiếng ở kinh đô nhà Đường và là một trong những đạo tràng của Phật giáo Mật tông, đã chứng kiến sự hưng thịnh của văn hóa Phật giáo và sự giao lưu văn hóa liên tục giữa Trung Quốc và các nước ngoài trong suốt thời nhà Đường.

Vào đầu niên hiệu Khai Nguyên thời Đường Huyền Tông, ba vị truyền bá Mật tông Ấn Độ được gọi là “Khai Nguyên tam đại sĩ” gồm Thiện Vô Úy, Kim Cương Trí và Bất Không đã dịch hơn 500 bộ kinh điển Mật tông tại chùa Đại Hưng Thiện.

Mật tông thời Đường chủ yếu dựa trên hai hệ thống pháp môn là Kim Cương giới và Thai Tạng giới, được gọi là “nhị bộ tuyệt mật”.

Sau khi Mật tông bước đầu hình thành quy mô trong thời Đường, các chùa chiền Mật tông cũng dần xuất hiện; trong đó, một số ngôi chùa như chùa Đại Hưng Thiện, chùa Thanh Long và chùa An Quốc đã đạt đến thời kỳ hưng thịnh vào giai đoạn này.

Thanh Long Tự cũng đồng thời là nơi đại sư Huệ Quả lâu dài trụ trì hoằng pháp. Đại sư Huệ Quả (746–805) là người huyện Vạn Niên, Kinh Triệu (nay thuộc khu vực Tây An), là cao tăng Mật tông nổi tiếng thời Đường.

Ông không chỉ đề xướng tư tưởng “Kim – Thai mật nhị” mà còn suốt đời đào tạo nhân tài, giáo hóa rộng khắp, được tôn xưng là bậc đại sư Mật tông.

Các đệ tử theo học Mật pháp với Huệ Quả có nhiều nhân vật nổi tiếng như tổ sư phái Shingon (Chân Ngôn tông) Nhật Bản Kukai, cao tăng Benkō đến từ Kalinga (nay thuộc đảo Java, Indonesia), các cao tăng Silla Eir và Gojō cùng nhiều tăng sĩ khác, đều theo học giáo lý Phật giáo

Mật tông dưới sự hướng dẫn của cao tăng Huệ Quả. Vì vậy, từ lâu trong lịch sử, chùa Thanh Long đã nổi danh khắp châu lục.

2.2 Mối liên hệ với Phật giáo Nhật Bản

Chùa Thanh Long đạt đến thời kỳ hưng thịnh vào đầu thế kỷ IX. Khi đó, có rất nhiều tăng sĩ nước ngoài đến đây học tập, đặc biệt là các nhà sư Nhật Bản.

Trong số đông đảo tăng sĩ Nhật sang nhà Đường cầu pháp, có 6 vị thuộc “Nhập Đường bát đại gia” (Kukai, Enjō, Ennin, Eun, Enchin và Sōei) đều từng thụ pháp tại chùa Thanh Long.

Nổi tiếng nhất trong số họ là Kukai (774-835), người được truy tôn thụy hiệu là Hoằng Pháp Đại Sư (Kōbō Daishi).

Nhà sư Nhật Bản Kukai (Kōbō Daishi) tu tập Phật giáo phái Mật tông tại Thanh Long Tự. Ông đã thụ pháp từ đại sư Huệ Quả tại đây. Sau khi trở về nước, ông sáng lập ra phái Shingon, vì vậy chùa Thanh Long được tôn vinh là “tổ đình” của phái Shingon ở Nhật Bản.

Đặc biệt, dưới thời nhà Đường, nhà sư Kukai không chỉ học Mật tông mà còn tiếp thu sâu rộng các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và khoa học của Trung Hoa. Sau khi trở về Nhật Bản, những tri thức này đã góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển của văn hóa Nhật Bản.

Do ảnh hưởng rộng khắp của phái Shingon ở Nhật Bản, chùa Thanh Long đã trở thành một ngôi chùa linh thiêng trong lòng người Nhật, và du khách Nhật Bản đến thăm Tây An thường dành một chuyến đi đặc biệt để viếng thăm chùa Thanh Long.

Hiện nay, chùa có Nhà tưởng niệm Huiguo-Kukai, Đài tưởng niệm Kukai và các di vật khác về giao lưu văn hóa Trung-Nhật, mang trong mình ngàn năm văn hóa Phật giáo và tình hữu nghị quốc tế.

2.3 Địa điểm quay phim nổi tiếng

Chùa Thanh Long với vai trò là tổ đình Mật tông thời Đường và là danh thắng lịch sử nổi tiếng, nhờ nét cổ kính đậm đà cùng không gian thanh tịnh, đã trở thành bối cảnh quay của nhiều bộ phim truyền hình nổi tiếng của Trung Quốc, bao gồm:

- Nhất Sinh Nhất Thế (2021, do Nhậm Gia Luân và Bạch Lộc đóng chính)

Một số phân cảnh quan trọng của phim (như cảnh Châu Sinh Thần và Thời Nghi hẹn gặp, tản bộ…) được quay tại chùa Thanh Long, đặc biệt là những thước phim mùa hoa anh đào rất được yêu thích.

Các địa điểm quay gồm khu bậc thang cổng Bắc và không gian bên trong chùa.

- Châu Sinh Như Cố (2021, tiền truyện của “Nhất Sinh Nhất Thế”, cũng do Nhậm Gia Luân và Bạch Lộc đóng)

Mặc dù trong phim, “chùa Thanh Long” được xây dựng dựa trên nguyên mẫu là chùa Đại Phật ở Tân Xương, Chiết Giang, nhưng một số cảnh hiện đại hoặc tư liệu quảng bá có nhắc đến “chùa Thanh Long” thực tế lại được quay tại chùa Thanh Long Tây An.

Mặc dù phần lớn các cảnh chùa trong bối cảnh cổ trang được quay tại phim trường Hoành Điếm hoặc Tân Xương, tuy nhiên chùa Thanh Long Tây An vẫn xuất hiện trong một số cảnh quay hoặc được sử dụng như một địa điểm check-in tiêu biểu.

2.4 Giá trị di sản hiện tại

Chùa Thanh Long là một danh lam thắng cảnh hạng AAA ở Tây An. Năm 1996, di tích Đại Hưng thời nhà Tùy và thành Trường An thời nhà Đường bao gồm Chùa Thanh Long, được Hội đồng Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc chỉ định là đơn vị bảo vệ di tích văn hóa trọng điểm quốc gia của đất nước tỉ dân.

3. Khám phá kiến trúc và cảnh quan Chùa Thanh Long

3.1 Bố cục tổng thể của chùa

Bố cục của chùa Thanh Long hiện tại có diện tích khoảng 219 mẫu, là công viên văn hóa tổng hợp gồm bảo tồn di tích, bảo tàng, cảnh quan và công trình tưởng niệm, chia thành 5 khu chức năng chính:

Khu bảo tồn di tích

- Lưu giữ 8 điểm khảo cổ như tháp viện, điện đường, cổng bắc…

- Thể hiện rõ bố cục “trước tháp – sau điện”.

- Tháp viện dài 132m (bắc – nam), rộng 98m (đông – tây), là một quần thể già lam hoàn chỉnh.

Bảo tàng di tích chùa Thanh Long

- Kiến trúc phỏng theo phong cách thời Đường, diện tích xây dựng 3.164 m².

- Trưng bày hiện vật khai quật và lịch sử giao lưu Phật giáo Trung – Nhật.

- Nằm tại quảng trường Cổ Nguyên Lâu, gồm tòa chính và hai dãy phụ.

Khu bia tưởng niệm Kukai

- Do kiến trúc sư thiết kế, bia đá cẩm thạch trắng cao 10m.

- Đỉnh bia là “ngũ luân tháp” (tượng trưng cho đất – nước – lửa – gió – không khí).

- Hoa văn sóng nước quanh chân bia biểu trưng hành trình vượt biển cầu pháp.

- Được đưa vào danh sách “Di sản kiến trúc thế kỷ 20 của Trung Quốc” (2019).

Nhà tưởng niệm Huệ Quả – Kukai

- Nằm ở khu phía Đông, phục dựng theo quy mô điện đường thời Đường (5 gian mặt tiền, sâu 5 gian).

- Là công trình hợp tác Trung – Nhật nhằm tưởng niệm hai vị tổ sư Mật tông.

Khu sân vườn (vườn hoa anh đào)

- Thuộc khu phía Tây, trồng hơn 1.000 cây anh đào (nhiều giống như Yoshino, Dương Quý Phi, anh đào rủ…).

- Trung tâm có Vân Phong Các – lầu gỗ 3 tầng phong cách Đường, dùng làm điểm ngắm cảnh và nghỉ chân.

3.2 Đặc trưng kiến trúc

Quần thể chùa Thanh Long hiện nay là công trình tái tạo hiện đại theo phong cách nhà Đường, nhưng mỗi phần đều cố gắng giữ nguyên nét lịch sử.

Điện thờ Huệ Quả và Kukai là công trình cốt lõi, mang bố cục của một ngôi chùa thời Đường, với mái dốc hai tầng, ngói đen và cột màu đỏ son, toát lên vẻ uy nghi tráng lệ.

Bên trong điện thờ có tượng đồng Huệ Địa và Quý Tước do một nhà điêu khắc người Nhật Bản thực hiện.

Được xây dựng trên điểm cao nhất của Lạc Du Nguyên, từ chùa Thanh Long, người ta có thể nhìn thấy dãy núi Chung Nam ở phía nam và Long Thủ Nguyên ở phía bắc, cùng với cả tháp Đại Nhạn và tháp Tiểu Nhạn ở phía xa, tạo nên một khung cảnh toàn cảnh tuyệt đẹp.

Khu vực danh lam thắng cảnh này nổi tiếng với hoa anh đào nở rộ vào mùa xuân, kết hợp hài hòa giữa cảnh quan vườn tược và các di tích lịch sử.

3.3 Các điểm tham quan chính trong chùa

* Bảo tàng Di tích Chùa Thanh Long:

Một công trình kiến trúc theo phong cách nhà Đường, mở cửa miễn phí cho công chúng, gồm ba tầng trưng bày văn hóa Phật giáo Mật tông thời nhà Đường, cuộc đời của Kukai, lịch sử giao lưu Trung-Nhật và các hiện vật khai quật được (như mảnh vỡ của một cột kinh được cho là do Lưu Công Quyền viết tay, và mảnh vỡ của một bức tượng Phật ba màu tráng men).

* Khu vực bảo vệ di tích:

Bao gồm các cuộc khai quật khảo cổ về nền móng kiến trúc thời nhà Đường như ba cổng chính, bệ tháp, điện và hành lang, cho phép quan sát trực tiếp diện mạo ban đầu của chùa Thanh Long.

* Đền tưởng niệm Kukai:

Được thiết kế bởi Viện sĩ Trương Kim Khâu, công trình bằng đá cẩm thạch trắng cao 3 mét này tưởng niệm thời gian Kukai, người sáng lập phái Shingon của Phật giáo Nhật Bản, đã theo học Phật giáo tại đây.

* Hội trường tưởng niệm Huệ Quả:

Một công trình kiến trúc theo phong cách nhà Đường do Nhật Bản tài trợ, thể hiện mối quan hệ của Kukai với Phật giáo Mật tông thời nhà Đường.

* Vườn hoa anh đào:

Nổi tiếng với hơn một nghìn cây anh đào (mùa hoa anh đào thường kéo dài đến giữa tháng Tư) tạo thành cảnh quan chủ đạo vào mùa xuân, thu hút đông đảo du khách tới tham quan.

👉👉👉Tìm hiểu thêm: Địa điểm ngắm hoa anh đào Trung Quốc đẹp

3.4 Cảnh quan nổi bật theo mùa

Hoa anh đào tại chùa Thanh Long đã trở thành một trong những thắng cảnh đẹp nhất ở Tây An vào mùa xuân. Nguồn gốc của những cây hoa anh đào này là minh chứng cho tình hữu nghị giữa Trung Quốc và Nhật Bản.

Năm 1983, cộng đồng Phật giáo Nhật Bản và các tổ chức phi chính phủ đã tặng hơn một nghìn cây giống hoa anh đào cho chùa Thanh Long, trong đó có 12 giống quý hiếm như Somei Yoshino, Fugenzo và Matsumae.

Vào tháng Tư hàng năm, khi hoa anh đào nở rộ, chùa Thanh Long biến thành một biển màu hồng và trắng.

Điểm nổi bật nhất là "cây anh đào trăm tuổi" của chùa, được cho là một trong những cây anh đào lâu đời nhất còn sót lại do Nhật Bản tặng. Mặc dù đã hơn bốn mươi năm tuổi, nó vẫn nở hoa rộ mỗi năm.

Ngoài ra, còn có cây đào rũ cực đẹp và quý hiếm trong sân sau của chùa. Trong mùa hoa nở, hàng đoàn du khách tản bộ dưới những tán cây anh đào, cảm giác như được quay ngược thời gian về triều đại nhà Đường, ngắm nhìn cảnh xuân huy hoàng tráng lệ.

4. Thông tin du lịch chùa Thanh Long cần biết

* Vị trí: Đường Tây Ảnh, quận Nhạn Tháp, Tây An, cách Đại Nhạn Tháp ~2km

* Giờ mở cửa

• 08:30 – 18:00 (ngừng vào sau 17:00)

• Một số nguồn ghi nhận 9:00 – 17:00 tùy mùa

* Giá vé: Miễn phí hoàn toàn, bắt buộc đặt trước (WeChat / hệ thống chính thức)

* Cách di chuyển

• Metro tuyến 3 hoặc 5 → ga Qinglong Temple → đi bộ ~5 phút

• Xe bus: nhiều tuyến dừng gần khu vực chùa

* Thời gian tham quan: 1–3 giờ là đủ

* Thời điểm đẹp nhất:  (mùa hoa anh đào)

* Trải nghiệm thực tế khi tham quan chùa Thanh Long: Từ trải nghiệm thực tế và tổng hợp từ nhiều review du lịch

• Chùa Thanh Long không phải chùa cổ nguyên bản hoàn chỉnh, mà là khu di tích phục dựng kết hợp công viên văn hóa

• Không gian rộng, thoáng, nhiều cây xanh → phù hợp đi dạo, chụp ảnh hơn là hành hương thuần túy

• Mùa đẹp nhất là mùa hoa anh đào (cuối tháng 3 – giữa tháng 4), toàn bộ khuôn viên phủ màu hồng trắng rất đặc trưng

• Đánh giá thực tế: Đáng đi nếu bạn thích chụp ảnh, cảnh quan, không phù hợp nếu kỳ vọng chùa cổ nguyên bản như ở Nhật hoặc Trung Quốc cổ

* Kinh nghiệm tham quan chùa Thanh Long hữu ích

• Đi sớm (8:30) để tránh đông hoặc đi chiều muộn để chụp ảnh đẹp

• Nên đặt vé trước 2–3 ngày

• Nên mặc trang phục sáng màu / Hanfu để chụp ảnh

• Mang giấy tờ (ID/passport) để check-in nhanh

• Đi giày thoải mái vì khuôn viên rộng

• Không bẻ hoa, leo cây (quy định nghiêm)

• Gợi ý lịch trình tham quan: Sáng - Chùa Thanh Long, trưa - ăn quanh khu Nhạn Tháp, chiều - Đại Nhạn Tháp, tối - Đại Đường Bất Dạ Thành